Elif ERBAY, Neşe MERCAN
Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi - 2026;42(2):335-346
Amaç: Özel gereksinimli çocukların gelişimini desteklemede kritik bir rol üstlenen ebeveynler, özellikle duygusal ve ruhsal açıdan büyük zorluklar yaşamaktadır. Bu araştırmada özel gereksinimli çocuğu olan ebeveynlerin aile stresi, aile yaşam kalitesi ve ailenin güçlendirilmesi arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte gerçekleştirilen araştırmanın örneklemini 123 ebeveyn oluşturmuştur. Veriler; tanıtıcı bilgi formu, Aile Stresini Değerlendirme Ölçeği, Beach Center Aile Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Aile Güçlendirme Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanın verileri, Statistical Package for Social Sciences for Windows 25.0 ve Analysis of Moment Structures 22.0 programları ile analiz edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %88.60'sı kadındır ve %36.60'ı 40 yaş ve üzerindedir. Katılımcıların %5.00'ına ruhsal bir hastalık tanısı konmuş olup %17.90'ının psikolojik destek aldığı veya almakta olduğu bulunmuştur. Aşamalı regresyon analizi sonucunda aile stresi ile birlikte ailenin güçlendirilmesinin yaşam kalitesine etkisi olduğu görülmüştür. Sonuç: Bu çalışmada aile stresinin ve ailenin güçlendirilmesinin yaşam kalitesini etkilediği, aile stresinin yaşam kalitesini azaltırken ailenin güçlendirilmesini artırdığı saptanmıştır. Özel gereksinimli çocukların ailelerinin stres kaynaklarının belirlenmesi, stresle baş etme becerilerinin desteklenmesi ve güçlendirilmesinin yaşam kalitesine olumlu katkısının olabileceği öngürülmüştür. Ailelerin yaşam kalitesini artırma sorumluluğu olan hemşirelerin, ebeveynlerin stres düzeyine, aynı zamanda güçlü yönlerine odaklanması gerekir.
