BÜLENT ÜNAL, KORAY KULTUTÜRK, TURGUT PİŞKİN, EMRAH OTAN, CEMALETTİN AYDIN, SEZAİ YILMAZ
Annals of Medical Research - 2015;22(1):56-65
Özofagus varisleri portal kan basıncının artmasına bağlı, özofagusun distalinde gastrik venler ile azigos ven arasında geşilen kolaterallerdir. Portal ven basıncının 10 mm Hg’nin üzerinde olmasına portal hipertansiyon denilir. Portal hipertansiyonda portal ven - hepatik ven basınç gradiyenti artmıştır. Bu durum “klinik olarak önem arz eden portal hipertansiyon” olarak adlandırılmaktadır ve en sık karaciğer sirozunda karşılaşılır. Karaciğer sirozu olan hastalarda asit oluşumu ve özofagus varis kanamalarının olması ilerlemiş hastalık belirtileridir ve bu hastaların beklenen yaşama süresi oldukça kısalmıştır. Kompanze sirozlu hastaların %30’unda dekompanze sirozlu hastaların %60-70’inde özofagus varisi gelişmektedir. Varisi olmayan sirotik hastalarda yıllık varis oluşum hızı %4-12 dolayındadır. Özofagus varis kanaması yüksek rekürrens, mortalite ve morbidite oranına sahip acil medikal tedavi gerektiren hastalıklardan biridir. Özofagus varis kanamaları üst gastrointestinal sistem kanamalarının yaklaşık %10’unu oluştururlar ve sirozlu hastalarda başlıca mortalite nedenlerindendir. Özofagus varis kanaması, endoskopik olarak özofagus varisi saptanan sirotik hastaların %30’unda gelişmektedir. İlk kanama epizodunun mortalitesi % 25-70 arasında değişmektedir ve ilk kanama sonrası varislerin % 75-80’inde altı ay ya da bir yıl içinde yeniden kanama meydana gelir. Varis çapı, grade, kırmızı noktalanmalar ve siroz derecesi varis kanaması riskini arttıran faktörlerdir. Grade 1 varislerde kanama riski %8 iken grade arttıkça kanama riski 4-5 kat artmaktadır. Özofagus varis kanamalarında tedavinin temelini farmakolojik, endoskopik ve antibiyotik tedavisi oluşturur. Bu çalışmada özofagus varis kanamalarına güncel yaklaşımlar ele alınmıştır.
