MEHMET HAMDİ ÖRÜM
Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi - 2021;54(1):90-95
AMAÇ: İlaç tedavisine uyumsuzluk, şizofreni ve bipolar bozukluk (BB) tanılı hastalardaki önemli bir sorundur. Uzun etkili antipsikotik (AP) enjeksiyonlar bu tür durumlarda önemli avantajlar sağlamaktadır. Biz bu çalışmada hastanemizin psikiyatri polikliniğinde takip edilen ve paliperidon palmitat aylık uzun etkili enjeksiyon (PP1A) kullanan hastaları incelemeyi amaçladık. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu geriye dönük kohort çalışmada, 10/06/2019-10/06/2020 tarihleri arasında şizofreni ve bipolar bozukluk tip 1 (BB1) tanısıyla PP1A başlanan, tedaviye en az altı ay devam eden ya da tedaviyi bırakan hastaları inceledik. Verilerin tamamı hastane kayıt sisteminden elde edildi. Klinik global izlenim ölçeği (KGİÖ) skorları kullanıldı. BULGULAR: Yirmi sekiz (9 kadın [7 şizofreni+2 BB1], 19 erkek [13 şizofreni + 6 BB1]) hastanın dâhil edildiği çalışmada cinsiyetler arasında ortalama yaş, tanı, hastalık başlangıç yaşı, PP1A kullanım süresi, KGİÖ skorları açısından anlamlı farklılık saptanmadı (p>0,05). Cinsiyetler arasında darp edilme öyküsü (p=0,035), zekâ geriliği eş tanısı (p=0,047), depo AP kullanım öyküsü (p=0,010) açısından anlamlı farklılık saptandı. Totalde sadece BB1 tanılı bir kadın hasta PP1A’yı tolere edememiş ve tedaviyi bırakmıştı. BB1 hastalarında tip 2 diyabetes mellitus (p=0,026) ve hipertansiyon (p=0,020) eş tanısı ve PP1A’ya ek oral AP kullanımı (p=0,021) daha fazlaydı. Yedi tane şizofreni hastasında PP1A kullanımından fayda görüldüğü için paliperidon palmitat 3 aylık depo enjeksiyon (PP3A)’ya geçilmişti. BB1 hastalarında PP1A sonrası PP3A’ya geçilen hasta yoktu. Altıncı ayın sonunda uygulanan KGİÖ’ye göre PP1A, şizofreni hastalarında BB1’e göre daha anlamlı bir klinik düzelme sağlamıştı (p=0,009). SONUÇ: Alan yazında, BB’de PP1A kullanımı ile ilişkili veriler sınırlıdır. Mevcut çalışmalarda BB alt tipi konusunda bilgi verilmemiştir. Bu anlamda çalışmamız BB1’de PP1A kullanımını inceleyen ilk çalışmadır. Ayrıca bulgularımız alan yazındaki diğer çalışmalarla uyumlu olarak PP1A’nın şizofreni hastalarında klinik düzelmeye olumlu etkisi olduğunu göstermektedir.