Mensure TURAN, Müjde KERKEZ
Etkili Hemşirelik Dergisi - 2026;19(2):320-332
Giriş: Palyatif bakımda, hastanın fonksiyonel yeterliliği ve bakım bağımlılığı hemşirelik sürecinin planlanmasında önemlidir. Amaç: Bu çalışmada palyatif bakım hastalarının performans düzeylerinin bakım bağımlılığına etkisi incelenmiştir. Yöntem: Araştırma, iki kamu hastanesinin palyatif bakım kliniklerinde yatarak tedavi alan palyatif bakım hastalarıyla (n=76) ilişkisel olarak yapıldı. Veriler; Hasta Bilgi Formu, Palyatif Performans Skalası (PPS) ve Bakım Bağımlılığı Ölçeği (BBÖ) kullanılarak toplandı. Analizlerde tanımlayıcı istatistikler, karşılaştırma analizleri, Pearson korelasyon ve hiyerarşik regresyon testleri kullanıldı. Bulgular: Hastaların %52.6'sı erkek, %47.4'ü onkolojik hastalık tanısı almış ve %50'sinin bakımına çocuğu destek olmaktadır. Hastaların PPS ve BBÖ puan ortalamaları arasındaki ilişki pozitif yönde ve yüksek düzeydedir (r=.83, p=.000). Yapılan doğrusal hiyerarşik regresyon analizine göre performans düzeyinin bakım bağımlılığını açıklama gücü %68.9 olarak bulundu (beta=.627, R2=.689, p=.000). Ayrıca hastalık tanısının ve eğitim düzeyinin ise önemli yordayıcılar olduğu belirlendi (sırasıyla, beta=-1.605, p=.049; beta=3.462, p= .043). Sonuç: Palyatif bakım kliniklerinde tedavi alan hastaların fonksiyonel performans düzeyleri düşük bakım bağımlılıkları yüksek bulundu. Hastalık tanısı ve eğitim düzeyi bakım bağımlılığını önemli ölçüde olumsuz etkileyen faktörlerdi. Sağlık profesyonellerinin bireyselleştirilmiş bakım seçeneklerini ve hasta/bakıcı eğitim programlarını tedavi süreçlerine entegre etmeleri önerilmektedir.
