Mehmet ERDEVIR, Dilara DÖNMEZ GÜLER, Esra ATEŞ BULUT
Cukurova Medical Journal - 2026;51(1):116-123
Amaç: Perkütan endoskopik gastrostomi (PEG), oral beslenmesi mümkün olmayan hastalarda uygulanmaktadır. Bu çalışmada, palyatif bakım servisi takipli, perkütan endoskopik gastrostomi uygulanan inme hastaları ile inme geçirmemiş hastalar arasında erken mortalite ve olumsuz sağlık sonuçlarını karşılaştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, Mart 2022- Eylül 2023 tarihleri arasında palyatif bakım servisinde yatırılan ve servis yatışından itibaren son üç ay içinde PEG uygulanan hastalar dahil edildi. Hasta kayıtları retrospektif olarak incelendi. PEG uygulanan hastaların cinsiyet, yaş, Charlson Komorbidite İndeksi, trakeostomi durumu, bası yaraları, yeniden yatış oranları ve taburculuk sonrası 30 gün içindeki mortalite oranları değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya 34 inme hastası ve 54 inme geçirmemiş hasta dahil edildi. İnme hastalarının ortalama Charlson Komorbidite İndeksi 6,08+/-1,48 iken, inme geçirmemiş hastalarda bu değer 3,01+/-2,42 idi. İnme geçirmiş hastalarda hastanede kalış süresi 60,47+/-24,27 gün olarak görülürken, inme geçirmemiş hastalarda bu süre 86,26+/-63,02 gün idi. İnme geçirmiş hastaların %26,5'i trakeostomiliyken buna karşın inme geçirmemiş hastaların %66,7'sinde trakeostomi mevcuttu. İnme geçirmemiş hastalarda istatistiksel olarak hastanede kalış süresi daha uzun ve trakeostomi sıklığı daha yüksek bulundu. Bütün hastalarda erken sağlık hizmetine başvuru oranı %45,5, toplam mortalite ise %23,9 olarak saptandı. Yeniden hastaneye başvuru, mortalite ve PEG ile ilişkili komplikasyonlar iki grup arasında benzerdi. PEG ilişkili komplikasyon sıklığı inme grubunda %8,8 olduğu görülürken inme geçirmemiş grupta %3,7 idi. Taburculuk sonrası 30 gün içindeki mortalite oranı inme grubunda %29,4 saptanırken bu oran inme geçirmemiş grupta %20,4 bulundu. Mortalitenin yaş (OR:1,05, %95 CI:1,01 -1,08) ve Charlson Komorbidite İndeksi (OR:1,42, %95 CI:1,12 -1,79) ile ilişkili olduğu görüldü. Sonuç: Enteral beslenme alan palyatif bakım hastalarında mortalite ve erken dönemde yeniden hastaneye yatışlar sık görülmektedir. Palyatif bakım servisinde tedavi edilen hastalarda enteral beslenme planı açısından kişilerin doğru belirlenmesi önemlidir.
