Tansel BEKİROĞLU ERGÜN, Emine DERYA İSTER
Advances in Chronic Disease - 2026;3(2):174-185
Yaşlanmayla birlikte prevalansı artan ve uzun süreli yönetim gerektiren bulaşıcı olmayan hastalıklar (BOH), dünya genelinde önde gelen ölüm nedenleri arasında yer almaktadır. Bu hastalıkların etkili tedavi ve bakımının sağlanması; komplikasyonların önlenmesi, engellilik ve mortalite oranlarının azaltılması ve yaşam kalitesinin artırılması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda palyatif bakım, bulaşıcı olmayan hastalıklara sahip bireylerin yaşam kalitesini artıran ve erken ölümleri önlemeye yardımcı olan bir yaklaşım olarak giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Palyatif bakımın temel bileşenlerinden biri olan uğraş terapisi, bireylerin günlük yaşam aktivitelerine katılımını teşvik ederek rehabilitasyonu desteklemektedir. Uğraşlar; günlük yaşam aktivitelerini, değer verilen sosyal rolleri, boş zaman etkinliklerini ve bireyin yaşamına amaç ve anlam kazandıran kültürel ya da toplumsal olarak beklenen görevleri kapsamaktadır. Palyatif bakım multidisipliner bir yaklaşım gerektirdiğinden, hemşireler hastalarla sürekli ve yakın temas hâlinde olmaları ve bakımın kalitesi ile sürekliliğini sağlamadaki sorumlulukları nedeniyle bakımın koordinasyonunda merkezi bir role sahiptir. Palyatif bakım ortamlarında uğraş terapisi; optimal tedavi ve bakımın sürdürülmesine, fonksiyonel bağımsızlığın artırılmasına, bireylerin uğraşlara katılımının desteklenmesine ve sonuç olarak hastaların iyilik hâli ile yaşam kalitesinin geliştirilmesine katkı sağlamaktadır. Bu derleme, palyatif bakım kapsamında uğraş terapisinin önemini vurgulamayı ve bulaşıcı olmayan hastalıklara sahip bireylerde sağlık sonuçlarının ve yaşam kalitesinin iyileştirilmesine olan katkısını değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
