PALYATİF BAKIMDAKİ HASTA YAKINLARININ BAKIM YÜKÜ VE STRES DÜZEYLERİ

Gamze DURMUŞ, Fatma Nevin ŞİŞMAN

Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;19(2):278-288

Beylikdüzü Devlet Hastanesi, İstanbul, Türkiye

 

Amaç: Bu araştırma, palyatif bakım hastalarının yakınlarında bakım yükü ve stres düzeylerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tasarımda yürütülen araştırma, Mart -Haziran 2025 tarihleri arasında İstanbul'daki bir devlet hastanesinin palyatif bakım servisinde 277 hasta yakını ile gerçekleştirilmiştir. Örneklem, Epi Info ile hesaplanmıştır. Veriler Tan ıtıcı Bilgi Formu, Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ) ve Bakım Verme Yükü Ölçeği (BVYÖ) ile toplanmıştır. Analizde tanımlayıcı istatistikler, t testi, Mann -Whitney U, ANOVA, Kruskal -Wallis testi ve Pearson korelasyon analizi uygulanmıştır. Bulgular: Bakım verenlerin yaş ortalaması 46.81+/-10.45, ortalama bakım süresi 8.39+/-24.37 ay olup katılımcıların %74.7'si kadın, %66.1'i evli, %38.6'sı ilkokul mezunu ve %36.5'i çalışmamaktadır. Bakım verenlerin %65.3'ü günde >=12 saat bakım verdiğini, %70'i yeterli so syal destek alamadığını ve %87'si diğer bireylere yeterince zaman ayıramadığını belirtmiştir. ASÖ puan ortalaması 31.89+/-4.99, BVYÖ puan ortalaması 48.68+/-11.36 olup ölçekler arasında pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0.05). Sonuç: Araştırma bulguları, palyatif bakım sürecindeki hasta yakınlarının orta düzeyde bakım yükü ve stres yaşadığını ve bu durumun bireysel ile bakım sürecine ilişkin özelliklerle ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu bulgular, hasta yakınlarının psikososyal gereksinimlerine yönelik hemşirelik girişimlerinin önemini ortaya koymaktadır.