PANDEMİ SONRASI SAĞLIK ÇALIŞANLARI: PSİKOSOSYAL ETKİLER VE SAĞLIK YÖNETİMİ STRATEJİLERİNİN KAPSAMLI BİR BİBLİYOMETRİK DEĞERLENDİRMESİ

Melek Yağcı ÖZEN

Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi - 2026;8(2):165-175

Osmaniye Korkut Ata University, Faculty of Health Science, Department of Gerontology, Osmaniye, Türkiye

 

Bu çalışmada, COVID -19 pandemisinin sağlık çalışanları üzerindeki psikososyal etkileri ile bu etkilerin sağlık yönetimi alanındaki yansımalarının bibliyometrik analiz yöntemiyle değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, "COVID -19", "healthcare worker s", "psychosocial effects" ve "health management" anahtar kelimeleri kullanılarak Web of Science veri tabanında sistematik bir tarama yapılmıştır . 2019 yılı sonrasında yayımlanmış, İngilizce dilinde kaleme alınmış ve SCI, SSCI, A&HCI, ESCI ile SCI -Expanded indekslerinde yer alan araştırma makaleleri çalışmaya dâhil edilmiştir. Bibliyometrik analiz kapsamında; anahtar kelime eş -görünüm ağları, ortak yazarlık iş birliği desenleri, önde gelen kurumlar ve ülkelerin alana katkıları incelenmiştir. Toplam 6.341 makale analiz edilmiştir. Bulgular, özellikle 2021 yılı sonrasında sağlık çalışanları arasında ruh sağlığı, tükenmişlik, stres ve iş yükü gibi konulara yönelik araştırma ilgisinin belirgin biçimde arttığını göstermektedir. En sık kullanılan an ahtar terimler "mental health", "burnout" ve "psychological distress" olmuştur. Ayrıca, uluslararası ve disiplinlerarası birliğe yönelik çalışmalarında da kayda değer bir artış gözlenmiştir. Alana en fazla katkı sağlayan kurumlar arasında Harvard University, King's College London ve University of Melbourne öne çıkmıştır. Sonuç olarak, COVID -19 pandemisinin sağlık profesyonelleri üzerindeki psikososyal yükü önemli ölçüde artırdığı görülmektedir. Pandemi sonrası dönemde artan araştırma hacmi, sağlık çalışanlarının ruhsal iy ilik hâlinin ve psikolojik dayanıklılığının desteklenmesinde küresel iş birliğinin ve disiplinlerarası yaklaşımların önemini vurgulamaktadır.