ELİFE DİLMAÇ ARTUN, BANU AYAR, GÜLCAN TECİRLİ
Eurasian Journal of Health Technology Assessment - 2020;4(2):36-48
SARS-CoV-2 enfeksiyonununa karşı pandeminin erken döneminde, hastalığı tedavi edebilecek etkinliği bilimsel olarak kanıtlanmış bir tedavi bulunmamakla birlikte, tanı alan hastaların sağlık durumlarının ciddiyetine göre her ülkede farklı tedaviler uygulamaktadırlar. Bu çalışmada, COVID-19 pandemisinin erken döneminde tedavide kul-lanılabilecek potansiyel tedavi seçenekleri üzerine yapılan bilimsel çalışmalar ile ilgili hızlı bir gözden geçirme yapılması amaçlanmıştır. Literatür taraması, OVID-MEDLINE, Web of Science ve Dergipark veri tabanlarında 01.01.2020-25.04.2020 tarih aralığını kapsayacak şekilde yapılmıştır. Tarama sonucunda toplam 629 çalışmaya ulaşılmış ve değerlendirme sonrasında kalan 25 çalışma tam metin değerlendirmesine tabi tutulmuştur. Sonuç ola-rak; COVID-19 pandemisinin erken döneminde, hastalığın tedavisine yönelik etkinliği henüz bilimsel olarak ka-nıtlanmış bir tedavinin bulunmadığı, ancak farklı ilaçların potansiyel etkileri ile ilgili güçlü kanıtlar elde edebilmek için klinik çalışmaların halen devam ettiği ve mevcut ilaç seçeneklerine de potansiyel yan etkiler açısından dikkatli yaklaşılması gerektiğinin vurgulandığı görülmüştür. Tedavide kullanılabilecek ilaçların etkilerine ilişkin tartışma-ların geniş çaplı klinik araştırmalardan gelecek kanıtlarla cevaplanabileceği düşünülmektedir.