SEMİH DALKILIÇ, LÜTFİYE KADIOĞLU DALKILIÇ, LÜTFÜ UYGUR
Abant Sağlık Bilimleri ve Teknolojileri Dergisi - 2025;5(2):97-108
Kanser, bireylerin yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyen, kompleks ve ölümcül bir hastalık grubudur. Bu hastalıklar arasında pankreas kanseri, agresif seyri, geç evrede tanı alması ve mevcut tedavilere düşük yanıt oranı ile dikkat çekmektedir. Pankreatik adenokarsinomun immün baskılayıcı tümör mikroçevresi, düşük immünojenik yapısı ve yoğun stromal komponenti, tedaviye direnç gelişiminde önemli rol oynamaktadır. Günümüzde cerrahi, kemoterapi ve radyoterapi gibi standart tedavi yöntemleri sınırlı başarı sağlamakta; bu nedenle immünoterapi gibi yeni tedavi yaklaşımlarına ihtiyaç duyulmaktadır. İmmünoterapi, bağışıklık sistemini aktive ederek tümör hücrelerine karşı spesifik ve uzun süreli bir yanıt oluşturmayı amaçlayan, hızla gelişen bir tedavi yöntemidir. Ancak pankreas kanserinde immünoterapinin etkinliği, diğer kanser türlerine kıyasla oldukça düşüktür. Bu durum, tümör mikroçevresinde immün hücre infiltrasyonunun azalması ve immün kaçış mekanizmalarının etkinliğinden kaynaklanmaktadır. Son yıllarda yapılan araştırmalar, immünoterapilerin kemoterapi veya radyoterapi ile kombinasyonunun daha etkili sonuçlar verebileceğini göstermektedir. Bu derlemenin amacı, pankreas kanserinde immünoterapötik yaklaşımların mevcut durumunu, karşılaşılan biyolojik ve klinik zorlukları ve tedavi etkinliğini artırmaya yönelik güncel stratejileri literatür ışığında değerlendirmektir. Ayrıca, gelecekteki klinik uygulamalara yön verebilecek yeni nesil tedavi kombinasyonlarına ve devam eden klinik çalışmalara da yer verilecektir.