İLKNUR KASALAR, YAPRAK SARIGÖL ORDİN
Türk Diyabet Hemşireliği Dergisi - 2025;5(1):6-13
Pankreatojenik diyabet (Tip 3c DM), pankreasın ekzokrin ve endokrin fonksiyonlarının bozulması sonucu ortaya çıkan, tanı ve tedavi süreçleri karmaşık bir diyabet türüdür. Genellikle kronik pankreatit, pankreas kanseri veya pankreas cerrahisi sonrası gelişen tip 3c DM, sıklıkla tip 2 diyabetle karıştırılarak yanlış tanı almaktadır. Bu durum, hastaların uygun tedaviye erişimini zorlaştırmakta ve komplikasyon risklerini artırmaktadır. Tip 3c DM’nin yönetimi, kan glikoz seviyelerinin izlenmesi, pankreatik enzim replasman tedavisi (PERT) ve beslenme yetersizliklerinin giderilmesi gibi multidisipliner bir yaklaşımı gerektirir. Ayrıca, yaşam tarzı değişikliklerinin desteklenmesi ve düzenli egzersiz programlarının oluşturulması önemlidir. Bu süreçte hemşireler, hastaların eğitimi, öz bakım becerilerinin geliştirilmesi ve tedaviye uyum sağlanmasında kilit bir rol oynamaktadır. Bu derlemede, tip 3c DM’nin etiyolojisi, tanı süreçleri, tedavi yaklaşımları ve hemşirelik bakımının önemi ele alınmıştır. Tip 3c DM ile ilgili farkındalığın artırılması, hemşirelerin bu alandaki bilgi ve becerilerinin geliştirilmesi ve standart tedavi rehberlerinin oluşturulması gerektiği vurgulanmıştır. Gelecekte yapılacak kapsamlı araştırmalar ve eğitim programları ile bu hasta grubunun yaşam kalitesinin artırılması hedeflenmektedir.
