Batuhan Tay, Akın Turan, Yusuf Ali Altuncı, Hatice Şahin, Emine Sevinç Postacı
Tıp Eğitimi Dünyası - 2025;24(74):98-107
Amaç: Afet ve çoklu yaralanma durumlarında uygulanan triyaj sistemleri, sağlık kaynaklarının etkin ve hızlı biçimde kullanılması açısından büyük önem taşımaktadır. Paramedikler, olay yerine ilk ulaşan sağlık çalışanları olarak, bu sistemleri doğru biçimde uygulamakla yükümlüdür. START (Simple Triage and Rapid Treatment) algoritması, afetlerde yaygın olarak kullanılan, basit ve hızlı uygulanabilen bir triyaj yöntemidir. Bu araştırma, paramedik öğrencilerine yönelik geleneksel ders, rol yapma ve web tabanlı dijital oyun temelli START eğitimi yöntemlerinin bilgi düzeyine etkisini karşılaştırmalı olarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, deneysel türde ve randomize kontrollü desenle yürütülmüştür. Araştırmaya, ilk ve acil yardım programına kayıtlı ve daha önce START triyaj eğitimi almamış 48 birinci sınıf öğrencisi dâhil edilmiştir. Katılımcılar basit rastgele örnekleme ile üç gruba ayrılmıştır: geleneksel ders anlatımı, rol yapma yöntemi ve "60 Seconds to Survival" adlı oyun üzerinden yapılan web tabanlı dijital eğitim. Eğitimlerin ardından tüm katılımcılara, öncesinde de uygulanan 10 soruluk çoktan seçmeli test tekrar uygulanmıştır. Veriler SPSS 26.0 programı ile analiz edilmiş; parametrik olmayan Wilcoxon ve Kruskal-Wallis testleri kullanılmıştır. Bulgular: Elde edilen sonuçlara göre her üç eğitim yönteminde de öğrencilerin bilgi düzeylerinde anlamlı artış sağlanmıştır (p<0.05). Ortalama bilgi artış puanları geleneksel grupta 31.88, rol yapma grubunda 33.75, web tabanlı grupta ise 28.75'tir. Gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0.05). Ayrıca yaş, cinsiyet, ekran süresi, bilgisayar oyunu deneyimi, daha önce simülasyon/rol yapma eğitimi alıp almadığı gibi değişkenlerle bilgi artışı arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Eğitim yöntemi ne olursa olsun, START triyaj bilgisi ön test-son test arasında belirgin düzeyde gelişmiştir. Bu durum, her üç yöntemin de kısa vadeli bilgi kazancı açısından benzer etkiler oluşturduğunu göstermektedir. Sonuç: Geleneksel, rol yapma ve web tabanlı dijital oyun temelli yöntemlerin tamamı, paramedik öğrencilerinin START triyaj bilgi düzeyini artırmada etkili bulunmuştur. Bu bulgu, farklı yöntemlerin benzer çıktılar sağlayabildiğini ve eğitim planlamasında esnekliğin mümkün olduğunu göstermektedir. Özellikle düşük maliyetli veya dijital altyapıya sahip olmayan kurumlar için geleneksel yöntemlerin de yeterli olabileceği; buna karşın etkileşimli yöntemlerin öğrenme motivasyonunu artırabileceği değerlendirilmektedir. Gelecekte yapılacak çalışmaların yalnızca bilgi düzeyini değil, aynı zamanda uzun vadeli bilgi kalıcılığı, beceri aktarımı, karar verme süreci ve klinik senaryolarda uygulanabilirlik gibi çıktıları da değerlendirmesi önerilmektedir. Ayrıca daha büyük örneklem gruplarıyla ve çok merkezli olarak yürütülecek araştırmalar, bu bulguların genellenebilirliğini artıracaktır.
