Beyza Nur KURUL, Ahmet Hamdi ALPAKAN, Sercan KÜRKLÜ
Sağlık Akademisyenleri Dergisi - 2026;13(2):464-474
Amaç : Bu çalışmanın amacı, sağlık temalı bir üniversitede öğrenim gören İlk ve Acil Yardım (paramedik) programı öğrencilerinin afetlere hazırlık algılarını belirlemek ve bu algıyı etkileyen sosyodemografik ile eğitimsel faktörleri incelemektir. Gereç ve Yöntem : Tanımlayıcı ve kesitsel desende tasarlanan araştırmanın örneklemini 165 paramedik öğrencisi oluşturmuştur. Veriler, araştırmacılar tarafından oluşturulan Kişisel Bilgi Formu ve "Hastane Öncesi Sağlık Personellerinin Afetlere Hazırlık Algısı Ölçeği (HASPAHA)" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde tanımlayıcı istatistikler, Pearson korelasyon analizi ve hiyerarşik çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular : Katılımcıların HASPAHA toplam puan ortalaması 106.33 +/- 17.84 olarak saptanmış olup, öğrencilerin afetlere hazırlık algılarının iyi düzeyde olduğu görülmüştür. Hiyerarşik regresyon analizi ile oluşturulan nihai modele göre; sınıf düzeyinin yüksek olması ( beta=.277, p<.001), afetlerde görev alma isteği ( beta=.336, p<.001), alınan afet eğitiminin içeriğini yeterli bulma ( beta=.259, p<.01) ve mevcut afet bilgisini yeterli bulma ( beta=.169, p<.05) değişkenleri afetlere hazırlık algısını anlamlı ve pozitif yönde yordamaktadır. Buna karşın "eğitim süresini yeterli bulma" (beta=-.333, p<.01) değişkeninin hazırlık algısını negatif yönde etkilediği belirlenmiştir. Yaş, cinsiyet, öğrenci statüsü, UMKE gönüllüsü olma düşüncesi ve daha önce afet yaşama deneyiminin ise hazırlık algısı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Sonuç : Paramedik öğrencilerinin afetlere hazırlık algıları genel olarak ortalamanın üzerindedir. Öğrencilerin afetlere hazır hissetmesinde ve farkındalıklarının artmasında eğitim süresinin uzunluğundan ziyade eğitimin içeriğinin nitelikli olması çok daha kritik bir öneme sahiptir. Bu bağlamda, paramedik eğitim müfredatının yalnızca teorik kalmaması; simülasyon, saha tatbikatları ve senaryo temelli uygulamalarla zenginleştirilmesi önerilmektedir.
