Buğra Kaan YAZGI, Erdem HÖSÜKLER, Mustafa HIZAL, Zehra Zerrin ERKOL, Seyit Ali KAYIŞ
Bezmialem Science - 2026;14(3):277-284
Amaç: Paranazal sinüs bilgisayarlı tomografisi (BT) görüntülerinde frontal sinüs (FS), maksillar sinüs (MS) ve sfenoid sinüs (SS) ölçümleri yapılarak cinsiyetler arası farklılıkların araştırılması, cinsiyet tayini açısından paranazal sinüs boyutlarının ayırt edicilik güçlerinin birbirleriyle karşılaştırılması amaçlanmıştır. Yöntemler: Çalışmaya paranazal sinüs BT çekilen 20-49 yaş arası olgular dahil edilmiştir. Her bir olgunun sağ ve sol FS yüksekliği, derinliği, genişliği, her iki FS tepe noktalarının birbirine olan uzaklığı, her iki MS yüksekliği, derinliği, genişliği, orta nokta genişliği, intermaksillar mesafe, her iki SS yüksekliği, derinliği ve genişliği ölçülmüştür. Verilerin istatistiksel analizinde R yazılımı kullanılmıştır. Gözlemler ve gözlemciler arası kararlılığı test etmek için inter/intra class korelasyon testi uygulanmıştır. Tanımlayıcı istatistikler frekans, yüzde, ortalama, medyan ve standart sapma değerleri ile sunulmuştur. Cinsiyet tayininde sinüs değerlerinin her biri alıcı işletim karakteristik eğrisi analizi ile incelenmiştir. Çoklu değişkenli analizde, tüm sinüs parametreleri kullanılarak lojistik regresyon analizi yapılmıştır. Tüm testlerde istatistiksel anlamlılık olarak p<0,05 değeri kriter kabul edilmiştir. Bulgular: Yirmi iki ölçümden 19'unun erkeklerde kadınlardan daha büyük olduğu görülmüştür. Cinsiyet tayininde en yüksek doğruluk oranına sahip olan ölçümler sol FS derinliği (%74) ve sağ FS derinliği (%73) olarak saptanmıştır. Lojistik regresyon sonucunda; sağ FS derinlik, sol FS derinlik, sol FS genişlik, sağ MS yükseklik, sağ MS derinlik, sağ MS genişlik, sol MS derinlik, sol MS orta noktasının genişliği ve sol SS yükseklik parametreleri kullanılarak oluşturulan formül ile %76 oranında cinsiyet tayini yapılabilmiştir. Sonuç: Çalışmada üç paranazal sinüsün boyutları kullanılarak yapılan çoklu lojistik regresyon analizleri ile üretilen formül kullanılarak %76 oranında doğru cinsiyet tayini yapılabilmesi, paranazal sinüs boyutlarının cinsiyet tayininde kullanılabileceğini göstermiştir. Gündelik uygulamada kullanımı için konuyla ilgili çok merkezli, ulusal çapta çalışmalar gereklidir.
