PARANORMAL İNANÇLARIN KİŞİLİK, YARATICILIK VE ÖLÜM KAYGISIYLA İLİŞKİSİ: FAKÜLTELERARASI BİR KARŞILAŞTIRMA

Özlem OLGUNER EKER, Selda YAVUZ, Akif ASDEMİR, Ertuğrul EŞEL

Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;35(2):243-251

Erciyes University

 

Bu çalışma, üniversite öğrencilerinin paranormal inanç düzeylerini kişilik özellikleri, ölüm kaygısı ve yaratıcılıkla ilişkilendirerek değerlendirmeyi ve farklı akademik disiplinlerde (Tıp ve İlahiyat) eğitim alan öğrenciler arasında bu inançların nasıl farklılaştığını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmaya Erciyes Üniversitesi Tıp ve İlahiyat Fakültelerinde öğrenim gören 18-30 yaş aralığında toplam 200 öğrenci (100 Tıp, 100 İlahiyat) dahil edilmiştir. Katılımcılara Paranormal İnanç Ölçeği, Eysenck Kişilik Anketi'nin kısa formu, Kontrollü Kelime Çağrışım Testi ve Ölüm Kaygısı Ölçeği uygulanmış; elde edilen veriler SPSS 26.0 programı ile analiz edilerek grup karşılaştırmaları ve korelasyon analizleri yapılmıştır. Bulgular, Tıp Fakültesi öğrencilerinin paranormal inanç puanlarının İlahiyat Fakültesi öğrencilerine kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek olduğunu göstermiştir (p<0.001). Ayrıca tıp öğrencilerinde yaş ve öğrenim yılı arttıkça paranormal inanç puanlarının yükseldiği, ilahiyat öğrencilerinin ise sözel çağrışım testinde daha yüksek puan aldığı belirlenmiştir. Ölüm kaygısı ile nörotisizm ve psikotisizm arasında pozitif korelasyon bulunmuştur. Sonuçlar, paranormal inançların bireyin eğitimi, kişilik özellikleri ve bilişsel süreçleriyle yakından ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Akademik disiplinlerin sunduğu farklı eğitim içerikleri öğrencilerin irrasyonel inançlara yönelik yaklaşımlarını şekillendirebilir. Daha geniş ve çeşitli örneklemlerle yapılacak ileri çalışmalar, bu ilişkilerin daha kapsamlı biçimde anlaşılmasına katkı sağlayacaktır.