Zeynep Nihan BAKIR, Ekin Bahar İLİK, Ahmet Can AKGÜN
Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi - 2026;8(1):57-63
Dijital platformların yaygınlaşması, popüler kültür aracısı olan medya metinlerinin çok daha geniş kitlelere ulaşmasını sağlamıştır. Bu çeşitlilik içinde özellikle televizyon dizileri, izleyicilerle etkili bir iletişim kurulmasında önemli bir araç haline gelmiştir. Diziler, senaryo içeriğiyle geniş izleyici kitlelerini ekrana bağlarken, kurgusal karakterler, izleyici üzerinde güçlü bir etki yaratarak yoğun bir hayran kitlesi ve kültürünün oluşumuna zemin hazırlamaktadır. Güney Kore'de ortaya çıkıp kısa sürede küresel bir fenomene dönüşen Kore dizileri, Türkiye'de de geniş bir izleyici kitlesi ve güçlü bir hayran topluluğu oluşturmuştur. Bu çalışma, Kore dizilerinin izleyiciler üzerindeki etkilerini, ortaya çıkan hayran kültürünü ve bu kültürün parasosyal etkileşim bağlamındaki konumunu incelemeyi amaçlamaktadır. İzleyicilerin dizi karakterleriyle kurdukları iletişim biçimleri, benlik algılarına yansıyan yönleri ve özdeşleşme pratikleri araştırmanın temel odak noktalarını oluşturmaktadır. Bu doğrultuda, 1 Mayıs -1 Haziran 2025 tarihleri arasında Kore dizilerini düzenli olarak izleyen 16 katılımcıyla derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Çalışma için etik kurul onayı alınmış ve katılımcılardan bilgilendirilmiş onam sağlanmıştır. Elde edilen bulgular, medya üzerinden inşa edilen dizi karakterlerinin izleyici kitlesinde parasosyal bir etkileşim yaratarak karakterlerle özdeşleşmeyi güçlendirdiğini göstermektedir. Katılımcıların Kore dizilerindeki karakterleri kendi yaşam deneyimleriyle ilişkilendirdikleri, duygusal yakınlık kurdukları ve zaman zaman bu karakterlerden motivasyon, ilham ya da yönlendirme aldıkları görülmüştür. Kore dizileri üzerinden kurgulanan karakterlerin izleyiciler tarafından belirli bir anlamlandırma sürecinden geçirilerek içselleştirildiği ve bu etkileşimin kitleselleştirici bir dinamik taşıdığı sonucuna ulaşılmıştır. Bulgular, parasosyal etkileşim literatürü temelinde detaylı biçimde tartışılmış, özellikle dijital platformların bu etkileşimi nasıl pekiştirdiğine, izleyici bağını nasıl güçlendirdiğine ve hayran kültürünün dönüşen yapısına yönelik alanyazına katkı sunan öneriler geliştirilmiştir.
