Ahmet GENÇ, Burcu YÜKSEL
Hipokrat Tıp Dergisi - 2026;6(2):78-84
Giriş: Parkinson hastalarında arteriyel sertliği nabız dalga hızı (NDH) ile değerlendirmek ve bu ölçümlerin serum 25-hidroksivitamin D (25(OH)D) düzeyleri ve otonomik fonksiyon ile ilişkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntemler: Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Hareket Bozuklukları Polikliniği'nde izlenen 92 Parkinson hastası ve 73 sağlıklı kontrol çalışmaya dahil edildi. Tüm katılımcılarda kış döneminde 25(OH)D ölçümleri yapıldı; NDH ölçümleri standartlaştırılmış cihazla alındı. Çok değişkenli lineer regresyon ile NDH üzerine etkili faktörler (yaş, cinsiyet, ortalama arter basıncı (OAB), HbA1C, total kolesterol, vücut kitle indeksi (VKİ), trigliserit, D vitamini, Parkinson hastalığının varlığı durumu) incelendi. Bulgular: Toplam 165 katılımcı değerlendirildi. Hasta grubunda 25(OH)D düzeyleri kontrole göre anlamlı olarak daha düşüktü (medyan 15,00'e karşı 22,00 ng/mL, p<0,001) ve NDH değerleri daha yüksekti (medyan 8,50'e karşı 7,70 m/s, p=0,030). Çok değişkenli analizde Model 1 NDH varyansının %56'sını açıkladı (R²=0,560); yaş (beta=0,70, p<0,001) ve ortalama arter basıncı (OAB) (beta=0,163, p=0,004) bağımsız belirleyicilerdi. D vitamini tek başına bağımsız belirleyici bulunmadı; Model 2'ye eklenen Vit D x Parkinson etkileşim terimi modele küçük bir ek katkı sağladı ve sınırda anlamlı bulundu (B=0,048, p=0,056), bu da etkileşime yönelik hipotez oluşturabilir. Sonuç: Parkinson hastalarında arteriyel sertlik artışı gözlendi; başlıca belirleyiciler yaş ve otonomik disfonksiyondur. D vitamini düzeyleri hasta grubunda daha düşük olup, D vitamini ile Parkinson varlığı arasındaki sınırda anlamlı etkileşim ileri çalışmalarda test edilmelidir. NDH ölçümü Parkinson popülasyonunda kardiyovasküler risk değerlendirmesinde yararlı olabilir.
