ALPEN ORTUG, BAHAR TEKİN, HİLAL MELİS ALTINTAŞ, YASEMİN ERDEMİR
Dicle Tıp Dergisi - 2025;52(1):41-50
Amaç: Parkinson hastalığı (PH), birden fazla sistemi etkileyen ilerleyici bir nörodejeneratif hastalıktır. Motor ve motor dışı defisitlerden kaynaklanan konuşma bozuklukları, PH hastalarının %89’unu etkiler. Bu çalışma, daha önce PH hastalarında değerlendirilmemiş, sözel akıcılıkla ilişkili beyaz cevher yolakları olan fasciculus arcuatus (AF) ve frontal aslant tractusunu (FAT) incelemektedir. YÖNTEMLER: Çalışmamıza, 27 PH (Yaş: 66 ± 8, 14 Erkek, 13 Kadın) ve 26 yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyi eşleşmiş sağlıklı kontrole (Yaş: 64 ± 8, 14 Erkek, 12 Kadın) ait, açık erişimli difüzyon-ağırlıklı görüntü (DAG) (120 gradyan yönü, b = 2500 s/mm²) dahil edilmiştir. Beyaz cevher yolaklarının yapılandırılması Generalized Q-sampling Görüntüleme (GQI) modeli kullanılarak elde edilmiştir. AF ve FAT’ın sanal diseksiyonu için DSI Studio otomatik lif takibi (AutoTrack) seçeneği kullanılmıştır. Fraksiyonel anizotropi (FA), ortalama difüzyon (MD), aksiyal difüzyon (AD), radyal difüzyon (RD), kantitatif anizotropi (QA) ve traktus hacmi gibi difüzyon ölçümleri elde edilip analiz edilmiştir. BULGULAR: PH ve kontroller arasında kantitatif anizotropi ile sözel akıcılık ölçümleri arasında anlamlı bir korelasyon gözlemlenmemiştir. Bununla birlikte, erkek PH grubunda sol FAT hacminde azalma ve bilateral FAT ile sol AF’de anlamlı şekilde daha düşük QA değerleri tespit edilmiştir. FAT’taki mikro yapısal değişiklikler erkek PH grubunda gözlemlenmiş, ancak sözel akıcılık puanları ile QA arasında bir korelasyon bulunmamıştır. SONUÇ: Bulgularımız, erkek PH hastalarında FAT mikro yapısal yapısının kadınlara kıyasla daha şiddetli etkilendiğini göstermektedir.
