Aslı AKSOY GÜNDOĞDU, Nihan KAHVECİ ERDEMİR
Osmangazi Tıp Dergisi - 2026;48(6):1087-1099
Non-motor belirtiler Parkinson hastalığında (PH) engelliliğe katkıda bulunmakta, ancak kullanılan ölçüm araçları biçim, içerik ve puanlama bakımından farklılık göstermektedir. Bu çalışmada Non -Motor Belirtiler Anketi (NMSQuest), Non -Motor Belirtiler Ölçeği (NMSS) ve Movement Disorder Society Non -Motor Belirtiler Derecelendirme Ölçeği (MDS -NMS) karşılaştırılmış, yayımlanmış NMSS -MDS -NMS dönüşüm denkleminin dış doğrulaması yapılmış ve doğrudan içerik örtüşmesi azaltıldıktan sonra artımlı geçerlik incelenmiştir. Ocak -Mart 2026 tarihleri arasında bir hareket bozuklukları polikliniğinde değerlendirilen 78 idiyopatik PH hastasına NMSQuest, NMSS, MDS -NMS, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği, Parkinson Hastalığı Uyku Ölçeği -2 ve MDS -Birleşik Parkinson Hastalığı Derecelendirme Ölçeği Bölüm III uygulandı. İlişkiler, bootstrap güven aralıklarıyla Spearman korelasyonları kullanılarak incelendi. Dış doğrulamada kalibrasyon, öngörüsel R², hata ölçütleri, Lin uyum korelasyon katsayısı ve Bland -Altman analizi kullanıldı. Artımlı geçerlik hiyerarşik regresyon ile değerlendirildi. Üç ölçüm aracı orta düzeyde ilişkiliydi (rho = 0,506 -0,528) ve bu bulgu, non -motor yükün ilişkili ancak eşdeğer olmayan biçimlerde ölçüldüğünü gösterdi. Yayımlanmış denklem, MDS -NMS puanlarını 10,1 puan düşük tahmin etti (%95 GA, 2,9 -17,5). Kalibrasyon eğimi 0,662, öngörüsel R² 0,121 ve ortalama mutlak hata 27,8 idi; uyum sınırları genişti ve anlamlı orantılı yanlılık saptandı. Yeniden kalibrasyon örneklem içi performansı iyileştirdi, ancak keşifsel nitelikte kaldı. Alanları çıkarılmış NMSS ve MDS -NMS puanlarının kullanıldığı analizlerde, klinisyen tarafından puanlanan iki ölçek anksiyete için benzer katkı sağlarken yalnızca MDS -NMS uyku bozukluğuna bağımsız katkıda bulundu. Hiçbir ölçek depresyonla bağımsız ilişki göstermedi. Ölçüm araçları non -motor yükün ilişkili ancak eşdeğer olmayan yönlerini değerlendirmektedir. Dönüşüm denklemi, hasta düzeyinde puan dönüşümü için sınırlı taşınabilirlik göstermekte ve çok merkezli dış doğrulamaya gereksinim duymaktadır.
