Akile TUNCAL, Rasime KALKAN
Osmangazi Tıp Dergisi - 2026;48(3):533-538
Kanser, küresel ölçekte önemli bir sağlık sorunu olmaya devam etmektedir ve yeni tedavi stratejilerinin geliştirilmesi hâlâ öncelikli bir araştırma alanıdır. Hesaplamalı ilaç yeniden konumlandırma (computational drug repurposing), mevcut moleküllerin yeni kullanım alanlarını belirlemek için moleküler ve farmakolojik verilerin entegrasyonu yoluyla, birden fazla kanser hücre hattı modeli üzerinde ilaç etkilerinin araştırılmasını sağlayan verimli bir yaklaşımdır. Bu çalışmada, potansiyel kanser tedavi ajanlarını keşfetmek amacıyla in silico bir ilaç yeniden konumlandırma yaklaşımı uygulanmıştır. Gen temelli, yolak odaklı bir tarama aracı olan Gene2Drug kullanılarak, PBRM1 (polybromo-1) geni ile etkileşime giren bileşiklere odaklanılmıştır. Drug Set Enrichment Analysis (DSEA) yöntemi, bu in silico taramayı desteklemek amacıyla kullanılmıştır. Aday ilaçların antitümör aktiviteleri, DepMap veri tabanından elde edilen PRISM canlılık testleri aracılığıyla çeşitli kanser hücre hatlarında değerlendirilmiştir. Toplam 655 bileşik, CTD2 kaynağından elde edilen Drug Sensitivity AUC aracı kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz edilen bileşikler arasında, atopik dermatit ve organ nakli reddi tedavisinde onaylanmış bir kalsinörin inhibitörü olan takrolimusun, kanser hücre hatlarında ilaç duyarlılığı ile istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki gösterdiği belirlenmiştir (P = 8.29x10??). Elde edilen sonuçlar, takrolimusun ileri çalışmalar açısından dikkate alınabilecek bir aday olabileceğini düşündürmektedir. Ek çalışmalara ihtiyaç duyulmakla birlikte, elde edilen sonuçlar takrolimusun farklı kanser hücre hattı modellerinde terapötik bir seçenek olarak değerlendirilebilecek potansiyel bir in silico aday olduğunu düşündürmektedir.
