Mehmet Gokhan TAFLAN, Sevda AKDENIZ, Mert YILMAZ, Hatice KUSDERCI, Serap Samut BULBUL, Serkan DOGRU, Mustafa SUREN
Turkish Journal of Clinics and Laboratory - 2026;2026(1):1864192-1864192
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Pediatrik Anestezi Uyanma Deliryumu (PAED) ölçeğinin Türkçeye uyarlanmış versiyonunun (PAED-T) geçerlilik, güvenilirlik ve tarama performansını değerlendirmektir. Gereç ve Yöntemler: Tek merkezli, prospektif, gözlemsel çalışmaya 2-16 yaş arası pediyatrik hastalar (n=364) dâhil edildi. PAED ölçeği 0. ve 10. dakikalarda uygulandı. Yakınsama ve ayırt edici geçerlilik sırasıyla FLACC ve Modifiye Aldrete Skoru (MAS) ile incelendi. İç tutarlılık Cronbach alfa ve gerekli durumlarda ordinal omega (omega) ile değerlendirildi. Yapı geçerliliği için KMO, Bartlett testi ve varimax rotasyonlu temel bileşenler analizi kullanıldı. Tarama performansı, deliryuma özgü bir altın standart olmayıp davranışsal bir referans ölçüt (ağrı/ajitasyon göstergesi) olarak kullanılan FLACC>3'e göre ROC analizi (AUC), duyarlılık/özgüllük, Youden's J ve olasılık oranları (LR+/LR-) ile değerlendirildi. Bulgular: Ortalama yaş 73,4+/-29,8 ay; hastaların %97,3'ü erkekti. PAED-T için iç tutarlılık alpha=0,728-0,741 bulundu. İki faktörlü çözüm tek faktörlü modele kıyasla daha iyi performans gösterdi: ED-I (göz teması, amaca yönelik hareketler, çevrenin farkında olma; yükler 0,708-0,877; omega=0,750) ve ED-II (huzursuzluk, teselli edilememesi; yükler 0,898-0,909; omega=0,833). PAED-T ile FLACC arasında orta düzey pozitif korelasyon (rho=0,373), MAS ile zayıf negatif korelasyon saptandı (rho=-0,163). ROC analizinde AUC=0,794 idi; >=10 eşik değerinde duyarlılık %87,5, özgüllük %59,4 ve LR-=0,21 bulundu. Sonuç: PAED-T, pediyatrik anestezide uyanma deliryumunun taranması ve izlenmesinde geçerli ve güvenilir bir araçtır. Klinik tarama için >=10 eşik değeri pratik görünmekle birlikte, FLACC'nin deliryuma özgü olmaması nedeniyle ROC bulguları tarama bağlamında yorumlanmalıdır.
