Özlem NEKÜK, Müge KILIÇARSLAN
Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dergisi - 2026;50(2):502-516
Amaç: Bu derlemede üç boyutlu (3B) baskı teknolojisinin pediatrik ilaç formülasyonlarının tasarımındaki yeri, bu popülasyona yönelik hangi ihtiyaçlara çözüm olduğu ve bu amaçla üretilmiş çeşitli ilaç şekillerine ait çalışma örneklerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Sonuç ve Tartışma: Pediatrik popülasyondaki çeşitli anatomik ve fizyolojik farklılıklar ilacın farmakokinetiğini etkilemektedir. Çocukların tedavisinde kullanılan birçok ilacın yaşa ve kiloya göre çeşitlendirilmiş ya da bölünebilir dozu piyasada bulunmadığından doz ayarlaması gerektiğinde tablet, kapsül vb. ilaç şekillerinin bir sıvı içerisinde dağıtılarak veya çözülerek daha kolay kullanılabileceği hale getirilmesi yaygın bir uygulamadır. Bu durum ürünün stabilitesini ve güvenliğini bozar, hatalı dozlamalar advers ilaç reaksiyonları riskini artırabilir veya ilacın biyoyararlanımını değiştirir. 3B baskı teknolojisi ile çeşitli tasarım programları kullanılarak kişiye özel kompleks tasarımlı ürünler geliştirilebilir. Günümüze kadar bu teknoloji ile yapılan çalışmalar baskı parametreleri değiştirilerek pediatrik uygulamalar için doz esnekliği sağlanabileceğini, küçük dozlarda, organoleptik özellikleri iyileştirilmiş, biyoyararlanımı artırılmış ilaç şekillerinin üretilmesinin mümkün olacağını ve 3B baskı teknolojisinin gelecekte toplum ve hastane eczanelerinde pediatrik ilaç üretiminde önemli bir yenilik olarak kullanılabileceğini göstermektedir.
