Gülcan Özomay BAYKAL
Dicle Tıp Dergisi - 2026;53(3):585-594
Amaç: Pediatrik immünoglobulin A vaskülitinde (IgAV; Henoch -Schönlein purpurası) sistemik tutulumun (gastrointestinal [Gİ] ve renal) klinik fenotiplerini ve laboratuvar göstergelerini; purpura dağılımı, fekal gizli kan (FGK), ultrasonografi (USG) bulguları ve inflamatuar belirteçlere odaklanarak karakterize etmektir. Yöntemler: Mardin'deki bir tersiyer pediatrik romatoloji merkezinde Mart 2025 ile Ocak 2026 tarihleri arasında EULAR/ PRINTO/PRES 2008 kriterlerine göre IgAV tanısı alan 51 çocuğun tıbbi kayıtları geriye dönük olarak incelendi. İstatistiksel analizlerde kategorik değişkenler için Ki -kare/Fisher'in kesinlik testleri, sürekli değişkenler için ise Mann -Whitney U testleri kullanıldı. Bulgular: Ortanca yaş 6,67 yıl olup hastaların %54,9'u erkekti. Gİ tutulumu %41,2, renal tutulum %43,1 oranında saptandı. Yaygın döküntü varlığı (%33,3), hem Gİ (p<0.001) hem de renal (p=0,012) tutulumla anlamlı düzeyde ilişkiliydi. Gövde (p=0,006 7) ve üst ekstremite tutulumu (Gİ: p=0,019; renal: p=0,027) sistemik tutulum için güçlü öngördürücülerdi. FGK pozitifliği (%21,6) yaygın döküntü ile ilişkili bulundu (p=0,0039). USG incelemelerinde mezenterik lenfadenopati (%66,6), serbest sıvı (%38,1), bağırsak duvar kalınlaşması (%23,8) ve invajinasyon (%14,3) gözlendi. Trombositoz (%33,3), renal tutulumu olanlarda daha sıktı (%63,6'ya karşı %34,5, p=0,04). Yüksek CRP düzeyleri FGK pozitifliği ile koreleydi (p=0,01). Steroid kullanımı Gİ tutulumuyla (p=0,017), ACE inhibitörü kullanımı ise renal tutulum ve yüksek proteinüri değerleriyle (p<0,001) güçlü ilişkiliydi. Sonuç: Pediatrik IgAV'de purpuranın yaygınlığı ve anatomik dağılımı -özellikle yaygın döküntü ve üst ekstremite tutulumu -sistemik komplikasyonlar için önemli fenotipik göstergelerdir. Trombositoz ve yüksek CRP seviyeleri, klinik pratikte risk sınıflandırmasını destekleyen ek prognostik veriler sunmaktadır.
