Arzu ASLAN BASLI, Emel UZ, Duygu AKAY
Nuh'un Gemisi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;3(1):19-28
Bu çalışma, pediyatrik yoğun bakım ünitesinde (YBÜ) izlenen cerrahi hastalarda basınç yaralanmalarının (BY) gelişimini retrospektif olarak incelemeyi amaçlamıştır. Retrospektif ve tanımlayıcı nitelikteki bu çalışma, Mayıs-Temmuz 2025 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinin pediatrik yoğun bakım ünitesinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini, 1 Mayıs 2024-1 Mayıs 2025 tarihleri arasında YBÜ'de izlenen, 0-18 yaş aralığındaki 71 cerrahi hasta oluşturmuştur. Veriler; hasta dosyaları, hemşire gözlem formları ve araştırmacı tarafından geliştirilen veri toplama formu aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler ile Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis, Ki-kare, Fisher'in Kesin testi ve Monte Carlo simülasyon testleri kullanılmıştır. Çalışmaya dahil edilen 71 hastanın %70,4'ü erkek olup, hastaların çoğunluğu (%52,1) 2-5 yaş grubundadır. Yoğun bakım ünitesine kabul sırasında iki hastada basınç yaralanması mevcutken, YBÜ yatışı süresince bir hastada yeni basınç yaralanması gelişmiştir. Basınç yaralanmaları iki hastada yüz bölgesinde, bir hastada ise ayağın lateral yüzeyinde görülmüş; iki hasta evre 1, bir hasta evre 2 olarak sınıflandırılmıştır. Braden Q skorları ile komorbidite varlığı (p = 0,048), solunum destek türü (p = 0,032), mobilizasyon durumu (p = 0,012) ve STRONGkids risk düzeyi (p < 0,001) arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Ayrıca Braden Q risk kategorileri ile STRONGkids beslenme risk grupları arasında güçlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki belirlenmiştir (p < 0,001). Pediatrik yoğun bakım ünitesinde izlenen cerrahi hastalarda basınç yaralanması insidansının düşük olması (%1,4), koruyucu stratejilerin etkili bir şekilde uygulandığını düşündürmektedir. Bununla birlikte, immobilite, mekanik ventilasyon, komorbiditeler ve malnütrisyonun basınç yaralanması riskini artırdığı görülmüştür. Pediatrik yoğun bakım ortamında basınç yaralanmalarının önlenmesinde kapsamlı risk değerlendirmeleri ile bireyselleştirilmiş ve multidisipliner girişimlerin uygulanması büyük önem taşımaktadır.
