Ece OCAK, Gökçen KARTAL ÖZTÜRK, Ece HALİS, Bahar GİRGİN DİNDAR, Fevziye ÇOKSÜER, Mehmet Mustafa ÖZASLAN, Meral BARLIK, Atacan ÖĞÜTÇÜ, Figen GÜLEN
Tuberculosis and Thorax - 2025;73(4):268-276
Giriş: Kistik fibrozisli (KF) hastaların solunum yollarından alınan kültürlerde mantar etkenlerinin izolasyonu ve mantar kolonizasyonu giderek artmaktadır. Ancak bu bulguların klinik önemi hala net olarak anlaşılmamıştır. Bu çalışmada KF'li çocuk hastalarda mantar kolonizasyonu sıklığı ve ilişkili klinik özelliklerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metod: Ocak 2011-Aralık 2022 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalında KF'li çocuk hastaların dosyaları retrospektif olarak incelendi ve en az bir solunum yolu örneğinden mantar kültürü gönderilen hastalar çalışmaya dahil edildi. Mantar kolonizasyonu, bir yıl içinde alınan kültürlerin >=%50'sinde ya da ardışık iki örnekte aynı mantar türünün üreme- si olarak tanımlandı. Pulmoner alevlenme sırasında alınan kültürler çalışma dışı bırakıldı. Hastaların demografik, klinik ve mikrobiyo- lojik verileri analiz edildi. Bulgular: Toplam 98 hastadan elde edilen 584 örnek değerlendirildi. Hastaların ortanca yaşı 9.6 yıl (1.7-32.1) olup hastaların %54.1'i erkekti. Mantar üremesi 51 (%52) hastada, kolonizasyon ise 37 (%37.7) hastada saptandı. En sık izole edilen türler Candida albicans (%32.7) ve Aspergillus fumigatus (%13.3) idi. Kolonize hastalar anlamlı olarak daha yaşlıydı ve %FEV1, %FVC, %FEF25-75 değerle- ri ile vücut kitle indeksi z-skorları (zvki) daha düşüktü (p<= 0.05). Kolonize hastalarda Pseudomonas aeruginosa varlığı, inhale antibi- yotik kullanımı ve KF'ye bağlı karaciğer hastalığı daha sık gözlendi. Regresyon analizinde düşük zVKİ (GA: 0.527-0.948; p= 0.021) ve P . aeruginosa kolonizasyonu (GA: 1.237-8.809; p= 0.017) mantar kolonizasyonu için bağımsız risk faktörleri olarak belirlendi. Sonuç: Kistik fibrozisli çocuklarda mantar kolonizasyonu nadir bir durum olmayıp, ileri yaş, düşük FEV1%, düşük zVKİ ve P . aeruginosa kolonizasyonu ile ilişkilidir. Bu ilişkilerin nedensel olup olmadığını belirlemek için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.
