Belgin GÜLHAN, Bircan KAYAASLAN, Hatice Kübra KONCA, Ahmet Yasin GÜNEY, Zehra Nihan COŞKUN
Çocuk Enfeksiyon Dergisi - 2026;20(2):145-153
Giriş: Bu çalışma, Ankara Bilkent Şehir Hastanesi çocuk ve erişkin yoğun bakım ünitelerinde takip edilen pediyatrik ve yetişkin kandidemi hastalarında mortaliteyi etkileyen risk faktörlerini retrospektif olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntemler: 2018-2023 yılları arasında kandidemi tanısı konulan 101 pediyatrik (1 ay-18 yaş) ve 75 yetişkin (18 yaş ve üzeri) hastanın tıbbi kayıtları incelenmiştir. Hastaların demografik verileri, kandida türleri, uygulanan antifungal tedavi yaklaşımları ve mortalite sonuçları değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmamızda pediyatrik hasta sayısı 101 (%57.4), erişkin hasta sayısı ise 75 (%42.6) idi. Hem pediyatrik hem de erişkin hastalarda en sık izole edilen tür non-albicans Candida olup oranlar sırasıyla %56.4 ve %54.7 olarak bulundu. Yedi ve 30 günlük mortalite oranları erişkin hastalarda pediyatrik hastalara göre belirgin olarak yüksekti (yedi günlük mortalite: %37'ye karşı %8.9; 30 günlük mortalite: %14'e karşı %7.6; p< 0.001). Tek değişkenli analizde her iki grupta da kateterin çıkarılmaması, mekanik ventilasyon gereksinimi, trombositopeni ve steroid kullanımı yedi günlük mortalite ile ilişkili bulundu. Erişkin hasta grubunda ek olarak antifungal tedavi almamış olmak bağımsız bir risk faktörü olarak belirlendi. Çok değişkenli analizde pediyatrik hastalarda mekanik ventilasyon gereksinimi ve trombositopeni yedi günlük mortaliteyle ilişkili bulunurken steroid kullanımı 30 günlük mortaliteyle anlamlı ilişki gösterdi. Kateterin çekilmemesi çocuklarda 48.6 kat (p< 0.001), erişkinlerde 5.2 kat (p= 0.015); entübasyon çocuklarda 13.1 kat (p= 0.004), erişkinlerde 3.3 kat (p= 0.022); antifungal tedavi eksikliği erişkinlerde 43.5 kat (p< 0.001) mortalite riskini artırdı. Sonuç: Yetişkin hastalarda mortalite oranları, pediyatrik hastalara kıyasla belirgin olarak daha yüksek bulunmuştur. Her iki yaş grubunda da entübasyon (mekanik ventilasyon) ve steroid kullanımı, mortaliteyi artıran ortak risk faktörleri olarak öne çıkmaktadır. Bu bulgular doğrultusunda, özellikle risk faktörleri taşıyan hastalarda, ampirik antifungal tedavinin erken dönemde başlatılmasının mortalite oranlarını azaltabileceği düşünülmektedir. Ayrıca, kateterlerin uygun zamanda ve erken dönemde çıkarılması, mekanik ventilasyon ve steroid kullanımı gibi yüksek riskli durumlarda hastaların daha yakından izlenmesi ve önleyici yaklaşımların benimsenmesi, kandidemiye bağlı olumsuz sonuçların azaltılmasına katkı sağlayabilir.
