Nevra KARAMÜFTÜOĞLU, Ezgi AYDIN VAROL, Cenkhan BAL
ADO Klinik Bilimler Dergisi - 2026;15(1):17-23
Amaç: Bu çalışma, Türkiye'de görev yapan çocuk diş hekimlerinin iletişim temelli ağız ve diş sağlığı okuryazarlığı (ADSOY) becerilerini değerlendirmeyi ve bu becerileri etkileyen bireysel ve kurumsal faktörleri belirlemeyi amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipteki bu çalışma, 1 Temmuz 2024 - 10 Ocak 2025 tarihleri arasında, mezuniyet sonrası uzmanlık eğitimini tamamlamış ve aktif olarak çalışan 127 çocuk diş hekimi ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar, demografik bilgileri ve ADSOY ile ilişkili iletişim yeterliliklerini değerlendiren 20 maddelik yapılandırılmış çevrimiçi anketi yanıtlamıştır. Veriler Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis, Spearman korelasyon ve doğrusal regresyon testleri ile analiz edilmiş, anlamlılık düzeyi p < 0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: İletişim puanları açısından cinsiyetler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p = 0.618). Ancak, yaş ile iletişim becerileri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır (rho = 0.358, p < 0.001). Kurum türlerine göre iletişim puanları arasında anlamlı fark gözlenmiş (p = 0.015) ve en yüksek ortalama puan özel ADSM'lerde çalışan hekimlerde bulunmuştur. İletişim eğitimi almış katılımcıların ortalama puanları daha yüksek olsa da bu fark anlamlı bulunmamıştır (p = 0.160). Doğrusal regresyon analizinde yalnızca yaş değişkeni anlamlı bir yordayıcı olarak bulunmuştur (beta = 0.074, p < 0.001); eğitim değişkeni ise sınırda anlamlı negatif etkiye sahipti (beta = -0.756, p = 0.0614). Model, toplam varyansın %15.1'ini açıklamaktadır. Sonuç: Türkiye'deki çocuk diş hekimlerinin iletişim temelli ADSOY becerileri; yaş, deneyim ve kurum türü gibi faktörlerden etkilenmektedir. Klinik iletişimin güçlendirilmesi amacıyla uygulamalı iletişim eğitimlerinin yaygınlaştırılması, müfredatların geliştirilmesi ve hasta-hekim etkileşimine zaman ayrılmasını sağlayacak kurumsal düzenlemelerin yapılması önemlidir. Bu yönde yapılacak ileri çalışmalar, Türkiye'de çocuk diş hekimliği klinik iletişimin gelişimine katkı sağlayacaktır.
