Aslıhan PEKMEZCİ, Oğuz Kağan BAKKALOĞLU, Tuğçe EŞKAZAN, Özge PASİN, Yusuf ERZİN, Aykut Ferhat ÇELİK, Ali İbrahim HATEMİ
Hamidiye Medical Journal - 2026;7(3):138-147
Amaç: Crohn hastalığı olan olgularda intestinal penetran komplikasyonların özelliklerini ortaya koymak ve klinik özellikleri, eşlik eden stenoz ve perianal komplikasyonların sıklığını, uygulanan tedavi yaklaşımlarını ve cerrahi gereksinimini öngören faktörleri retrospektif olarak değerlendirmek. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya, 1986-2021 yılları arasında izlenen ve sinüs traktı, fistül, flegmon ile mezenterik veya peritoneal yerleşimli apse gibi intestinal penetran bulgularla komplike Crohn hastalığı tanısı olan hastalar dahil edildi. İntraabdominal girişimler sonrasında penetran komplikasyon gelişen olgular çalışma dışı bırakıldı. Hastaların demografik, klinik, laboratuvar ve tedaviye ilişkin verileri kaydedildi. Olgular üç grupta sınıflandırıldı: izole apse, izole fistül ve ortak grup (hem apse hem fistül bulunanlar). Gruplar arası karşılaştırmalar yapıldı. Bulgular: Çalışmaya alınan 114 hastanın 18'inde (%15,8) sadece apse ve 35'inde (%30,7) sadece fistül saptanırken 61 hasta ortak gruptaydı. Yüz on dört hastanın 84'ünde penetran komplikasyonun takip sırasında ortaya çıktığı görüldü. Ortak gruptaki hastalarda, penetran komplikasyona eşlik eden darlık alanının varlığı diğer hastalık gruplarına kıyasla daha fazla olmakla birlikte, bu fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (%80,3'e karşı %55,6 ve %65,7; p = 0,075). Apse açısından cerrahi operasyon için kesim noktası 2,75 cm idi. Farklı segmentte darlık alanı olmasının fistül için cerrahi operasyon riskini 27,5 kat artırdığı istatistiksel anlamlılıkla gösterildi (p = 0,013). Ortak grupta bağırsak rezeksiyonu yapılma oranı diğer gruplara göre anlamlı derecede daha fazla saptandı (%70,5'e karşı %27,8 ve %28,6; p < 0,001). Sonuç: Penetran hastalık çoğunlukla takip sırasında ortaya çıkmaktadır. Apse ve fistülün birlikte görüldüğü hastalar klinik gidiş ve cerrahi açısından daha kötü prognoza sahiptir.
