Sibel Özdemir, Ertuğrul Bolayır
Journal of Biotechnology and Strategic Health Research - 2026;10(1):40-45
Epileptik nöbetlere sıklıkla bilişsel ve davranışsal değişkenlikler eşlik etmektedir. Valproik asit (VPA) ve levetirasetam (LEV), farklı nörodavranışsal profillere sahip, yaygın olarak kullanılan antiepileptik ilaçlardır. Bu çalışmanın amacı, serebrovasküler hastalıklarda sıklıkla birlikte kullanılan bir antiplatelet ajan olan klopidogrelin (CLP) ile pentilentetrazol (PTZ) ile oluşturulan sıçan nöbet modelinde VPA ve LEV'nin antikonvülzan etkinliği üzerindeki etkisini araştırmaktır. Kırk iki erişkin erkek Wistar sıçan rastgele olarak yedi gruba ayrıldı (n = 6): Kontrol, PTZ, CLP, VPA, LEV, VPA+CLP ve LEV+CLP. Nöbet oluşturmak amacıyla PTZ (60 mg/kg, i.p.) uygulandı. Donakalım (freezing) davranışı, pasif kaçınma testini kullanarak eğitim oturumundan hemen sonra (başlangıç), 24. saatte ve 48. saatte değerlendirildi. İstatistiksel analiz, tekrarlı ölçümler için varyans analizi (ANOVA) ve Tukey post-hoc testi kullanılarak gerçekleştirildi. Bulgular: Donakalım süresi deney grupları arasında anlamlı farklılık gösterdi (p < 0,05). VPA ve VPA+CLP gruplarında, tüm zaman noktalarında diğer gruplara kıyasla anlamlı derecede daha düşük donakalım süreleri saptandı (p < 0,05). LEV ve LEV+CLP gruplarında ise donakalım yanıtlarının kontrol grubuna benzer olduğu görüldü (p > 0,05). CLP'nin tek başına uygulanması, donakalım davranışı üzerinde anlamlı bir etki oluşturmadı. Sonuç: Klopidogrel, PTZ ile oluşturulan nöbet modelinde ne valproik asidin ne de levetirasetamın antikonvülzan etkinliğini veya davranışsal profilini etkilemektedir. VPA korkuya bağlı belleği olumsuz etkilerken, LEV bilişsel performansı korumaktadır.
