Alper AYTEKIN, İbrahim Halil ÖZDEMİR, Latif YILMAZ, İlkay DOĞAN, Mustafa SABAK
Ulusal Travma ve Acil Cerrahi Dergisi - 2026;32(9):1028-1036
AMAÇ: Peptik ülser perforasyonu (PÜP), mide içeriğinin periton boşluğuna sızması sonucu gelişen peritonit nedeniyle yüksek mortaliteye yol açabilen, yaşamı tehdit eden bir komplikasyondur. C-reaktif protein (CRP)/lenfosit oranı, nötrofil/lenfosit oranı (NLR) ve multi-enflamatuvar indeksler (MII) gibi sistemik enflamatuvar belirteçler, enflamasyonun şiddetini yansıtmaktadır. Bu çalışmada, CRP/lenfosit oranı, NLR, trombosit/lenfosit oranı (PLR), sistemik immün-enflamasyon indeksi (SII) ve MII'nin, PÜP nedeniyle cerrahi uygulanan hastalarda morbidite ve mortaliteyi öngörmedeki değerinin araştırılması amaçlandı. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu retrospektif çalışmaya, Ekim 2012-Ocak 2025 tarihleri arasında PÜP nedeniyle cerrahi uygulanan 319 hasta dahil edildi. Preoperatif enflamatuvar indeksler laboratuvar verilerinden hesaplanarak postoperatif komplikasyonlar, hastanede yatış süresi ve mortalite ile ilişkilendirildi. BULGULAR: Yüksek CRP/lenfosit oranı, PLR, MII-1, MII-2 ve MII-3 değerleri fatal sonuçlarla ilişkili bulundu (p<0.05). MII-2 ve MII-3 indeksleri, postoperatif komplikasyonları en iyi öngören ve en yüksek eğri altında kalan alan (AUC) değerlerine sahip parametrelerdi (AUC: 0.655 ve 0.661; sırasıyla) (p<0.001). İncelenen tüm belirteçler, hastanede yatış süresi uzamış olan hastalarda anlamlı düzeyde yüksek saptandı. Özellikle MII-2 indeksi ve CRP/lenfosit oranı, mortalite öngörüsünde dengeli duyarlılık ve yüksek özgüllük gösterdi (AUC: 0.780 ve 0.787; sırasıyla) (p<0.001). SONUÇ: MII-2 indeksi ve CRP/lenfosit oranı, PÜP hastalarında mortalite için güçlü prediktörlerdir; MII-2 ve MII-3 indeksleri ise komplikasyon öngörüsünde en etkili parametrelerdir. Klinik uygulamaya kolayca entegre edilebilen bu indekslerin kullanımı, risk sınıflandırmasını ve klinik karar verme süreçlerini geliştirebilir.
