Mehmet İNCEER, Meral TİMURTAŞ
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi - 2026;8(2):526-538
Amaç: Bu çalışmanın amacı, SF-36 ölçeğinde fiziksel fonksiyonu ölçen hasta öz-bildirimi (HÖB) maddelerinin, kırılganlığın sınıflandırılmasında kullanılan ölçülmüş (PerfO) yürüme hızı ve el kavrama kuvvetinin yerine ne ölçüde geçebileceğini değerlendirmek ve PerfO ile HÖB ölçüm yaklaşımları kullanılarak elde edilen kırılganlık tahminlerinin ne ölçüde farklılaştığını ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, yaşlı yetişkin popülasyonundan (NuAge) ve HIV kohortundan (MACS) elde edilen iki büyük veri setinin ikincil analizi olarak gerçekleştirildi. "Kırılgan yürüme" ve "kırılgan el kavrama" Fried kriterlerine göre tanımlandı. PerfO ve PRO/SRO kırılganlık göstergeleri arasındaki ilişkiler korelasyon ve adım adım lojistik regresyon ile değerlendirildi. PRO/SRO maddelerinin duyarlılık ve özgüllükleri hesaplandı. Katılımcılar, uyarlanmış Fried Fenotipi (aFFP) ve Kırılganlık Göstergesi Fenotipi (FIP) olmak üzere iki kırılganlık değişkenine göre karşılaştırıldı. Bulgular: NuAge kohortunda 1.754 katılımcı (kadın: 914, erkek: 840) (yaş ortalaması: 74,2 +/- 4,1 yıl), MACS kohortunda ise tamamlanmış yürüme hızı ve el kavrama kuvveti verilerine sahip 1.151 katılımcı (HIV negatif: 679; HIV pozitif: 472) (yaş ortalaması: 56 +/- 5,0 yıl) yer aldı. Kırılgan yürümeyi açıklayan en güçlü değişkenler "200 m / birkaç blok yürüme" ve "yaş" (c-istatistik: 0,71-0,87) iken, kırılgan el kavrama için en güçlü değişken "kaldırma ve taşıma" idi (c-istatistik: 0,51-0,63). SRO ile sınıflandırılan kırılgan yürüme ve kırılgan el kavrama duyarlılığı %8,2-%32,8 arasında, özgüllüğü ise %86-%93 arasında bulundu. aFFP ve FIP'in duyarlılığı %48-%95, özgüllüğü %86-%96 aralığındaydı. Sonuç: "200 m / birkaç blok yürüme" ve "kaldırma ve taşıma"ya ilişkin SRO maddeleri, kırılgan yürümeyen ve kırılgan el kavrama olmayan bireyleri dışlamak için spesifik ancak düşük duyarlılığa sahiptir. Ayrıca tamamen PRO/SRO maddelerinden oluşan FIP, yüksek duyarlılık ve özgüllük değerleri ile kolay uygulanabilir bir kırılganlık tarama aracı olarak öne çıkmaktadır.
