Çağrı BİLGİÇ, Erman SOBUTAY, Salih BÖLÜK, Sümeyra Emine BÖLÜK, Barış BAYRAKTAR
Developments and Experiments in Health and Medicine - 2026;40(3):77-85
AMAÇ: Perianal fistülizan Crohn hastalığı (PFCH), kombine medikal ve cerrahi yönetime rağmen yüksek nüks oranları ile tedavisi güç bir klinik durum olmaya devam etmektedir. Fistül traktının lazer ablasyonu, sfinkter koruyucu bir seçenek olarak ortaya çıkmıştır; ancak PFCH'de uzun dönem veriler sınırlıdır. Bu çalışmada, PFCH'de lazer tedavisinin uzun dönem sonuçları değerlendirilmektedir. GEREÇ YÖNTEM: Bu retrospektif tek merkezli kohorta, Ocak 2015 ile Aralık 2020 tarihleri arasında lazer ablasyonu uygulanan ardışık perianal fistülizan Crohn hastaları dahil edildi. Klinik iyileşme, en az 3 ay süreyle drenaj olmaksızın dış açıklığın tam kapanması olarak tanımlandı. Nüks, izlem sırasında aynı bölgede drenajın veya fistülün yeniden ortaya çıkması olarak tanımlandı. Değerlendirilen sonuç ölçütleri iyileşme, nüks, komplikasyonlar ve kontinans durumu idi. BULGULAR: On bir hasta çalışmaya dahil edildi. Medyan yaş 31 yıl, Crohn hastalığı süresinin medyanı ise 9 yıl idi. Hastaların %81,8'inde daha önce seton yerleştirilmişti. Medyan izlem süresi 62 ay (aralık, 26 -106) idi. Hastaların %63,6'sında kalıcı primer iyileşme sağlanırken, %36,4'ünde nüks gelişti. Erken postoperatif komplikasyonlar %36,4 oranında görüldü ve bir hastada geç dönemde perianal apse gözlemlendi. Uzun dönem inkontinans bildirilmedi. SONUÇ: Uzun izlem süresine sahip bu küçük kohortta, lazer ablasyonu perianal fistülizan Crohn hastalarının yaklaşık üçte ikisinde kontinansı koruyarak kalıcı iyileşme sağlamıştır. Örneklem büyüklüğü ve retrospektif tasarım ile sınırlı olmakla birlikte, bu bulgular lazer tedavisini multidisipliner yönetim içinde uygulanabilir bir sfinkter koruyucu seçenek olarak desteklemektedir.
