HASİBE TAŞKIN, DERYA YILDIRIM, ESRA SEDEN NAVRUZ, ELİF SENA SARGIN
Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2024;15(3):401-409
Amaç: Periapikal durumun belirlenmesinde kullanılan periapikal ve panoramik radyografların periapikal indeks ile değerlendirilmesinde, farklı tecrübelere sahip araştırmacılar arasındaki uyumun, iki farklı istatiksel yöntem kullanılarak analizi amaçlanmıştır. Yöntem: Bu retrospektif çalışmaya, çeşitli nedenler ve tedavi prosedürleri için alınmış olan dijital panoramik ve periapikal radyografı bulunan 180 (ortalama±ss, 30,89±6,84 yıl) yetişkin hasta dahil edildi. İki gözlemci tarafından periapikal lezyon bulunan dişin periapikal indeks skorlaması panoramik radyografta yapıldı. Bir ay sonra, değerlendirilen dişin periapikal radyografı incelendi. Panoramik ve periapikal radyograflarda yapılan skorlamalar için gözlemci uyumu kappa analizi ve ICC ile değerlendirildi. Bulgular: Panoramik radyografta gözlemciler arası uyumun en yüksek belirlendiği sonuçlar kappa analizinde mandibular molar bölgede (iyi düzey; K=0,676 p=0,001); ICC analizinde maksiller keser bölgede (mükemmel düzey; ICC=0,925, p=0,001) bulundu. Periapikal radyografta gözlemciler arası uyumun en yüksek belirlendiği sonuçlar kappa analizinde mandibular molar bölgede (iyi düzey; K=0,749; p=0,001); ICC analizinde maksiller keser bölgede (iyi düzey; ICC=0,941; p=0,001) bulundu. Panoramik radyografta gözlemciler arası uyum kappa analizinde (zayıf düzey K=0,291, p=0,005) ve ICC analizinde (iyi düzey ICC=0,793, p=0,001) maksiller molar bölgede en düşük olarak bulundu. Periapikal radyografta gözlemciler arası uyumun en düşük belirlendiği sonuçlar kappa analizinde maksiller molar bölgede (zayıf düzey K=0,268; p=0,013); ICC analizinde maksiller premolar bölgede (iyi düzey ICC=0,795; p=0,001) bulundu. Gözlemci içi uyum panoramik ve periapikal radyografik değerlendirmeler için ICC analizinde her iki gözlemci için mükemmel düzeyde (ICC>0,900) bulundu. Sonuç: Periapikal lezyonların panoramik ve periapikal radyograflarda periapikal indeks skorlanarak yapılan gözlemci uyumunda, kappa ve ICC analiz sonuçları farklıdır. Lezyonların yerleşim bölgesinin ve radyografdaki anatomik süperpozisyonların radyografik değerlendirmede etkisinin olduğu düşünüldü.
