GANİME SADIKOĞLU, ALİS ÖZÇAKIR, YEŞİM UNCU, CANER YILDIZ
Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi - 2002;28(3):77-80
Periferik arter hastalığı (PAH), iskemik olaylar (myokard infarktüsü,inme) ve ölüm riskinde artma ile birlikte olan sistemik aterosklerozun belirginleşmesidir. Bu çalışmada periferik arter hastalığının risk faktörlerinin saptanması ve klinik bulgular ile birlikte değerlendirilerek aile hekimliği pratiğinde PAH'na yaklaşım kriterlerinin belirlenmesi amaçlandı. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı Anjiografi Ünitesi ve Bursa'daki özel bir anjiografi merkezine başvuran 440 vaka, risk faktörleri ve klinik bulgular açısından incelendi. Olguların 389'u erkek (%89), 51'i kadın (%11) idi. Hastalarda en çok yakınılan ilk neden %73.9'unda yürümekle ortaya çıkan ağrı (kladikasyo) idi. Yapılan periferik anjiografi tetkiki sonucunda hastaların %68'inde stenoz, %19'unda oklüzyon, %2'inde anevrizma, %11'inde normal anjiografi ile uyumlu bulgular saptandı. Çalışmamız PAH'nın erkeklerde kadınlardan daha fazla olduğunu ve sigaranın belirgin bir risk faktörü olduğunu göstermiştir. Olguların anamnezleri ve anjiografi sonuçları birlikte değerlendirildiğinde genellikle erken tanı konulamadığı ve risk faktörlerini elimine edebilecek uygulamaların zamanında yapılmadığı ortaya çıkmıştır. Eğer birinci basamak hekimi, anamnez ve muayene için uygun zamanı ayırır ise PAH tanısını ve tedavisini uygun bir şekilde yapabilir. Hekimin muayenesi bilinen diğer testlerin hepsinden daha etkin ve ucuzdur.
