Fatmanur Bayrak, Kevser Katkaya, Fatma Karasu
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2025;1(2):1-10
Kadınlar perinatal dönemde gerek kendi sağlığı gerekse bebeğinin sağlığı ile ilgili birçok endişe duymaktadır. Bu endişenin kaynağı ise annenin sağlık bilgisine ihtiyacından doğmaktadır. Bu dönemde anne doğum öncesi, doğum sırası ve doğum sonrası olmak üzere farklı konular hakkında bilgiye ihtiyaç duymaktadır. Kadınlar bilgi edinme amacıyla başta sağlık profesyonelleri olmak üzere akraba, sosyal çevre, televizyon ve cep telefonu gibi kaynakları kullanmaktadırlar. Annenin/gebenin doğru kaynaklardan doğru bilgileri elde edebilmesi için sağlık okuryazarlığı düzeyini geliştirmesi gerekmektedir. Dijitalleşen dünyada internet ve teknolojik araçlar aracılığıyla sağlık hizmetlerinden faydalanma ve bilgi edinme oranları her geçen gün artmaktadır. İnternet kullanımı, bu artışın yanında etik ve mahremiyet başlığı altında birçok sorunu da beraberinde getirmektedir. Bu noktada annenin sosyal çevresinden, dijital ağlardan ve sağlık profesyonellerinden faydalanarak dijital sağlık okuryazarlığını geliştirmesi önem kazanmaktadır. Çünkü bu kaynakların olumlu yönleri olduğu kadar olumsuz yönleri de bulunmaktadır. İnternette dolaşan yanlış ya da eksik bilgiler, bireylerin sağlık profesyonelleri yerine internete daha çok güvenmeleri, dijital ortamda veri güvenliğinin olmaması, mahremiyet ve etik kavramlarının danışanları endişeye süreklemesi bu kaynakların olumsuz yönlerine örnek verilebilmektedir. Bu noktada perinatal dönemdeki kadınlarla en çok etkileşim içindeki sağlık profesyonellerinden biri olan hemşirelere önemli sorumluluklar düşmektedir. Hemşireler sık kullanılan internet veri tabanlarına ulaşarak bu sitedeki verilerin güvenliğini saptamalı, doğru ve güvenilir bilgilere nasıl kolay bir şekilde ulaşabilecekleri konusunda danışmanlık vermeli, internetteki verileri gebelik döneminde yaptığı ziyaretlerde ya da gebelerin sağlık kuruluşlarına başvurdukları sırada bu verilerin doğruluğunu danışan bireylerle etkileşim içinde saptayabilmeli, gebenin ihtiyaçlarını gebe ile birlikte saptayarak dijital ortamlarda önceliği bu konulara vermesi gerektiğini ifade etmeli, gebelerin yeterli düzeyde doğum öncesi bakımı almalarını sağlamalı ve bu bakımları olabildiğince sağlık kuruluşlarında yüzyüze şekilde yapmalı, eğer imkan yoksa dijital veri tabanlarını kullanarak hasta mahremiyetini gözeterek bakımlarını sürdürmelidir. Bu derlemede dijitalleşmenin yaygınlaşmasıyla sağlık okuryazarlığının gebelik dönemindeki kadınların sağlık davranışları ve kararlarını almasındaki etkileri ve öneminin incelenmesi amaçlanmıştır
