Ayşe UÇAK, Arzu TAT ÇATAL
Akdeniz Tıp Dergisi - 2026;12(2026):1-18
Amaç: Bu çalışma, ameliyathane hemşireliği eğitiminin yayın eğilimlerini, tematik yapısını ve küresel iş birliği ağlarını ortaya koymak amacıyla bibliyometrik analiz gerçekleştirmeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntemler: Bu retrospektif tanımlayıcı bibliyometrik çalışma, BIBLIO rehberi doğrultusunda yürütülmüştür. Web of Science Core Collection veri tabanı, perioperatif hemşirelik ve eğitimle ilişkili terimler kullanılarak 17 Kasım 2025 tarihinde taranmıştır. İngilizce yayımlanmış araştırma makaleleri ve derlemeler çalışmaya dâhil edilmiştir. Uygunluk değerlendirmesi ve veri temizleme işlemleri sonrasında 281 araştırma makalesi ve 30 derleme olmak üzere toplam 311 yayın analiz edilmiştir. Yayın ve atıf eğilimleri, tematik yapılar ve iş birliği ağları Bibliometrix/Biblioshiny ve VOSviewer kullanılarak incelenmiştir. Bulgular: 2000-2025 yılları arasında yayımlanan 311 çalışma analiz edilmiş ve yıllık büyüme oranı %16,55 olarak belirlenmiştir. AORN Journal en etkili dergi, Amerika Birleşik Devletleri en yüksek atıf etkisine sahip ülke ve Sao Paulo Üniversitesi en üretken kurum olmuştur. Anahtar kelime analizinde 32 terim yedi kümede gruplanmış; "perioperative nursing" en merkezi kavram olarak öne çıkmıştır. Güncel eğilimler klinik yeterlilik, hasta güvenliği, simülasyon, kanıta dayalı hemşirelik ve perioperatif bakım üzerinde yoğunlaşmıştır. Sonuç: Ameliyathane hemşireliği eğitimi araştırmaları, geleneksel müfredatlardan uzaklaşarak kanıta dayalı, uygulama odaklı ve teknoloji entegrasyonuna sahip modellere yönelmiştir. Küresel iş birliğinin güçlendirilmesi, eğitim çerçevelerinin standartlaştırılması ve maliyet-etkin simülasyon yöntemlerinin geliştirilmesi, dünya genelinde eğitim kalitesinin ve hasta güvenliğinin iyileştirilmesi açısından kritik öneme sahiptir.
