Servet KALYONCUO
YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi - 2026;7(1):74-86
Perkütan koroner girişim (PKG), koroner arter hastalığının tanı ve tedavisinde kullanılan, genellikle femoral veya radial arter yoluyla ilerletilen kateterler aracılığıyla, koroner arterlerdeki darlık veya tıkanıklıkların balon anjiyoplasti ve/veya stent implantasyonu ile giderilmesini amaçlayan, invaziv ancak cerrahi olmayan bir revaskülarizasyon yöntemidir. Perkütan koroner girişim sonrası yaşanan semptomlardan biri ağrıdır. Tedavi edilmediği takdirde ağrı, solunum ve dolaşım bozukluklarına, bağışıklık sisteminin baskılanmasına, hastaların uyku düzeninin bozulmasına, deliryumun alevlenmesine, hastanede kalış süresinin uzamasına, mortalite ve morbiditeye ve hastalar için maliyetlerin artmasına neden olabilir. Perkütan koroner girişim sonrası yaşanan ağrıya yönelik yaygın farmakolojik müdahalelerin kullanımı kısa vadede semptomların giderilmesinde etkili olsa da uzun süreli kullanımları ciddi yan etkilere ve sağlık sistemine yüksek maliyetlere neden olabilmektedir. Bu nedenle perkütan koroner girişim sonrası ağrıyı azaltmak için yardımcı yöntemlere ihtiyaç vardır. Son zamanlarda semptom yönetiminde farmakolojik olmayan müdahaleler yaygın olarak kullanılmaktadır. Yapılan çalışmalar, farmakolojik olmayan tedavilerden biri olan sanal gerçeklik gözlüklerinin ağrı kontrolünde etkili olduğunu göstermiştir. Dikkat dağıtma tekniklerinden biri olan sanal gerçeklik gözlüğü kullanımının etkisinin kapı kontrol teorisi ile ilişkili olduğu ve bu analjezik etkinin beyindeki retiküler sisteme ulaşan ağrı uyarılarının yavaşlatılmasıyla ortaya çıktığı söylenebilir. Sanal gerçeklik gözlükleri, ağrı yönetimine yönelik noninvaziv bir müdahale olup, hiçbir acıya ve yan etkiye neden olmayan etkili bir yöntemdir. Ancak perkütan koroner girişim sonrası ağrı tedavisinde sanal gerçekliğin etkisini araştıran yayınlar sınırlıdır. Dolayısıyla hemşirelerin Perkütan koroner girişim sonrası ağrı yönetiminde sanal gerçeklik gözlüğü konusunda bilgi sahibi olması, hastayı bilgilendirmesi ve sanal gerçeklik gözlüğünün hasta üzerindeki etkilerini gözlemlemesi gerekmektedir. Bu derlemenin amacı perkütan koroner girişim sonrası ağrının yönetiminde bir dikkat dağıtma tekniği olan sanal gerçeklik gözlüğü kullanımına dikkat çekmektir.
