OSMAN MURAT İPEK, KAYA HORASANLI
Southern Clinics of Istanbul Eurasia - 2018;29(3):187-193
GİRİŞ ve AMAÇ: Günümüzde üriner sistem taş hastalığının minimal invaziv yöntemlerle tedavi edilmeye başlamasıyla cerrahi prosedürler güvenilir hale gelmeye başlamıştır. Perkütan nefrolitotomi (PNL) operasyonu, 2 cm’den büyük böbrek taşlarında ilk tedavi seçeneği haline gelmiştir. Teknolojideki gelişmeler ve tecrübenin artmasıyla operasyon sonrası taşsızlık oranlarında artış; operasyon ve hastanede yatış sürelerinde azalma olmuştur. Zaman içinde PNL komplikasyonları azalmış ve geliştirilen Clavien derecelendirme sistem benzeri sınıflandırılmalarla daha standart hale getirilmiştir. Bu çalışmada, PNL operasyonunda başarıyı ve komplikasyonları etkilediği düşünülen faktörlerin karşılaştırmalı olarak araştırılması amaçlandı. YÖNTEM ve GEREÇLER: Çalışmamızda Kasım 2004 ile Ocak 2013 arasında kliniğimizde PNL operasyonu uygulanmış 928 hasta (1011 renal ünite) dahil edildi. Bu hastaların ameliyat öncesi [cinsiyet, yaş, vücut kitle indeksi (VKİ), operasyon tarafı, daha önce taş nedeniyle yapılan işlemler, hidronefroz ve derecesi, taş lokalizasyonu, taş alanı ve hacmi], operatif (operasyon süresi, skopi süresi, giriş yeri sayısı, giriş yapılan kaliks) ve ameliyat sonrası (hemoglobin, hemotokrit, komplikasyon, transfüzyon yapılması, taşsızlık, nefrostomi çekilme süresi, hastanede kalış süresi, ek girişim ihtiyacı) verileri geriye dönük olarak dosya kayıtlarından incelendi. Operasyon esnasında ve operasyon sonrasında meydana gelen komplikasyonlar modifiye Clavien sistemine göre sınıflandırıldı. Daha sonra olgular, komplikasyon gelişen hastalar (Grup 1) ve gelişmeyenler (Grup 2) olarak ikiye ayrıldı. Gruplar karşılaştırmalı olarak analiz edildi. BULGULAR: Çalışmaya alınan hastaların 628 erkek, 383 kadın (E/K: 8/5), yaş ortalaması ise 41.9 idi. Değerlendirilen operasyonların 185’inde minör veya majör bir adet komplikasyon gelişirken, 826’sında komplikasyon gelişmediği görüldü. PNL operasyonunda görülen komplikasyonlar modifiye Clavien derecelendirilmesine göre sınıflandırıldığında derece 1’de 23 (%2.27) komplikasyon, derece 2’de 143 (%14.14) komplikasyon, derece 3A’da 11 (%1.08) komplikasyon, derece 3B’de 6 (%0.59) komplikasyon, derece 4A’da 4 (%0.39) komplikasyon, derece 4B’de 15 (%1.48) komplikasyon görülürken, derece 5’e uygun komplikasyon görülmedi. Her iki grup arasında yapılan karşılaştırmada taşın büyüklüğü, preoperatif hidronefroz derecesi, operasyon ve floroskopi süreleri, hastanede kalış süreleri ve taşsızlık oranlarının komplikasyon gelişimi üzerine etkili parametreler olduğu istatistiksel olarak gösterildi (p<0.05). Hastanın yaşı, cinsiyeti, VKİ, böbreğe giriş sayısı, operasyon sonrası ek girişimlerin ise komplikasyon gelişimi açısından etkili parametreler olmadığı saptandı (p>0.05). TARTIŞMA ve SONUÇ: Perkütan nefrolitotomi, üriner sistem taş hastalığı tedavisinde etkin ve güvenilir bir yöntemdir. Meydana gelen komplikasyonların çoğu minör komplikasyonlardır. Taş büyüklüğü, ameliyat öncesi hidronefroz varlığı, uzun operasyon süreleri, böbrek toplayıcı sistemine fazla giriş yapılması komplikasyon oranlarını artırmaktadır. Bu çalışmada elde ettiğimiz başka önemli bir sonuç ise taşsızlık oranlarının yüksek olduğu hastalarda komplikasyon oranlarının da diğer hastalara göre yüksek olmasıdır.
