Ahmed Abdallah SALMAN, Ahmed ABDALLAH
Gazi Medical Journal - 2026;37(4):596-604
Peroral endoskopik miyotomi (POEM), akalazya ve seçilmiş spastik özofagus motilite bozukluklarının tedavisinde yerleşik bir yöntem olmakla birlikte, tedavi sürecinin çeşitli aşamaları halen büyük ölçüde uygulayıcı deneyimine bağlıdır. Bu aşamalar; erken tanı, hasta seçimi, işlem planlaması, miyotomi uzunluğunun belirlenmesi, işlem sırasında güvenliğin sağlanması, eğitim düzeyinin değerlendirilmesi ve işlem sonrası reflü gelişiminin öngörülmesini kapsamaktadır. Yapay zeka (YZ); endoskopik video görüntüleri, yüksek çözünürlüklü manometri, zamanlı baryumlu özofagus grafisi, EndoFLIP , klinik değişkenler, işleme ilişkin veriler ve takip sonuçlarını bütünleştirerek daha kişiselleştirilmiş karar destek araçlarının geliştirilmesine katkı sağlayabilir. Bu anlatısal derlemede, POEM sürecinin farklı aşamalarında YZ kullanımına ilişkin kanıtlar eleştirel olarak incelenmekte ve doğrudan akalazya veya POEM'e ilişkin kanıtlar, komşu alanlardaki ve kavramsal düzeydeki uygulamalardan ayrılmaktadır. YZ'nin erken dönemdeki uygulamalarının; tanısal endoskopi sırasında akalazyanın saptanması, motilite bulgularının otomatik olarak yorumlanması, video tabanlı işlem değerlendirmesi ve klinik yanıtın veya POEM sonrası reflünün öngörülmesi alanlarında ortaya çıkması beklenmektedir. Tünel yönünün gerçek zamanlı olarak belirlenmesi, damarların tanınması, mukozal yaralanma uyarılarının oluşturulması ve kişiselleştirilmiş miyotomi planlaması gibi daha ileri uygulamalar ise büyük ölçüde araştırma aşamasındadır. POEM'e özgü YZ uygulamalarının çoğu halen erken veya kavramsal aşamadadır ve çok merkezli doğrulama çalışmalarına, standardize edilmiş sonuç ölçütlerine ve dikkatli bir klinik yönetişim yaklaşımına ihtiyaç duymaktadır. YZ, uzman klinik değerlendirmesinin yerine geçmekten ziyade onu desteklemelidir. Ayrıca YZ aracılığıyla elde edilen reflü tahmini, standart takip sürecinin veya objektif reflü değerlendirmesinin yerini alamaz.
