MEHMET DEMİR FEYZA BAŞAK
İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Dergisi - 2024;12(2):702-722
Beyinde bir sıvı değişim sistemi olan glenfatik sistem, astrositlerde akuaporin 4 (AQP4) ve ventriküler koroid pleksusta akuaporin 1 (AQP1) su kanalları ile ilişkilidir. Ayrıca beyinde sıvı homeostazının sürdürülmesinde sirkadiyen ritimlerin varlığı bildirilmiştir. Bu çalışmada sirkadiyen ritmi düzenleyen melatonin (pinealektomi ve eksojen melatonin takviyesi) ile AQP4 ve AQP1 arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada 50 adet erkek sıçan beş gruba ayrıldı. Gruplar; Kontrol, Sham Pinealektomi (Sham PX), Melatonin (MEL), Pinealektomi (PX), PX+MEL olarak belirlendi. MEL grubuna 30 gün intraperitoneal MEL (10 mg/kg/gün) enjeksiyonu, PX grubuna ise sadece PX cerrahisi uygulandı. PX cerrahisi (MEL yoksunluğu) ve MEL enjeksiyonlarından sonra beyin dokusunda AQP1 ve AQP4 ifadelerindeki değişiklikler incelendi. AQP1 ve AQP4 seviyelerinde kontrol ve Sham PX grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yokken, PX grubunda anlamlı derecede bir azalma gözlenmiştir (p<0.001). PX+MEL grubunda AQP4 seviyesinde artış gözlenirken (p<0.001), AQP1 seviyesinin değişmediği tespit edilmiştir. Bu çalışma MELin AQP4 aracılığı ile glenfatik sisteme önemli katkı sağladığını ancak bu katkıyı AQP1 ile sağlayamadığını göstermiştir.
