HASYA NAZLI GÖK, HİNA GÜL, MUHAMMAD GÜLFRAZ, MUHAMMAD JAVAİD ASAD, NİLGÜN ÖZTÜRK, FUAT ŞANAL, İLKAY ERDOĞAN ORHAN
Turkish Journal of Pharmaceutical Sciences - 2021;18(3):319-325
Amaç: Hepatotoksisiteyi önlemek veya iyileştirmek için bitkisel kaynaklar dahil olmak üzere birçok bileşik araştırılmaktadır. Kızılçam olarak bilinen Pinus brutia Ten. bitkisinin polenleri Anadolu’da halk arasında karaciğer rahatsızlıklarında kullanılmaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada, P. brutia polen ekstresinin farelerde CCl4 ile indüklenen hepatotoksisite modeli üzerindeki muhtemel hepatoprotektif etkisi araştırılmıştır. Swiss albino fareler 5 gruba ayrılmış ve ekstrakt uygulanan gruplar referans olarak silimarin (Legalon®) kullanılan grup ile karşılaştırılmıştır. Ekstreler 100, 200 ve 300 mg/kg (v.a.) konsantrasyonlarında çalışılmıştır. Polenlerin genellikle fenolik açıdan zengin olduğu bilindiğinden, ekstrede bulunan fenolik asitler yüksek performanslı sıvı kromatografisi (HPLC) kullanılarak analiz edilmiştir. BULGULAR: Sonuç olarak, ekstrenin referans ilaç olan silimarin (Legalon®) ile karşılaştırıldığında, en etkin hepatoprotektif etkiyi 100 mg/kg’lik dozda gösterdiği belirlenmiştir. HPLC analizi ekstrede protokateşik asit (0, 176 mg/g ekstre), p-hidroksibenzoik asit (0, 001 mg/g ekstre), vanilik asit (VA) (0, 537 mg/g ekstre), siringik asit (0, 050 mg/g ekstre), ve tr-sinnamik asit (0, 310 mg/g ekstre) bulunduğunu, en yüksek miktardaki fenolik asidin ise VA olduğunu ortaya koymuştur. SONUÇ: Çalışmamız neticesinde, kızılçam polen ekstresinin umut verici bir hepatoprotektif ajan olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır. Polen ekstresinde analiz edilen fenolik asitler arasında, majör olan vanilik asidin yanı sıra bazı diğer fenolik asitlerin ekstrenin gösterdiği hepatoprotektif etkiden sorumlu olduğu düşünülmektedir.
