Çağatay Han TÜRKSEVEN
Adıyaman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;12(2):108-125
Amaç: Bu çalışma, nar kabuğu (PPWV), ceviz kabuğu (WSWV) ve zeytin çekirdeğinden (OPWV) elde edilen biyokütle kaynaklı odun sirkelerinin over kanseri hücreleri ve normal fibroblastlar üzerindeki sitotoksik ve hücre ölümü ile ilişkili etkilerini değerlendirmeyi amaçladı. Gereç ve Yöntem: SKOV-3 yumurtalık kanseri hücreleri ve MRC-5 fibroblastları, PPWV, WSWV ve OPWV'nin seri seyreltmeleriyle 24, 48 ve 72 saat süreyle işleme tabi tutuldu. Daha sonra sitotoksisite, apoptoz ve nekroz değerlendirildi ve numunelerin kimyasal bileşimi GC-MS analizi kullanılarak karakterize edildi. Bulgular: PPWV, SKOV-3 hücrelerinde en belirgin sitotoksik yanıtı oluşturmuştur (p<0,001) ve bu etki geç apoptoz (p<0,001) ile nekrozda (p<0,001) anlamlı artışlarla birlikte gözlenmiştir. WSWV de SKOV-3 canlılığını anlamlı düzeyde azaltmış ve apoptotik fraksiyonları artırmıştır (p<0,001). OPWV, geç apoptozda artışla birlikte orta düzeyde ancak anlamlı sitotoksisite oluşturmuştur (p<0,01). MRC-5 fibroblastlarında PPWV, 24, 48 veya 72 saatte MTT absorbansını anlamlı olarak değiştirmezken, WSWV ve OPWV koşula bağlı etkiler oluşturmuştur. Sonuç: Odun sirkeleri kaynak-bağımlı sitotoksik ve hücre ölümü yanıtları oluşturmuş, PPWV test edilen koşullarda SKOV-3 hücrelerinde en belirgin etkileri göstermiştir.
