POLİFARMASİNİN YAŞLI BİREYLERDE BİLİŞSEL FONKSİYON, DEPRESYON, FONKSİYONELLİK VE YAŞAM KALİTESİ ÜZERİNDEKİ ÇOK BOYUTLU ETKİSİ: KESİTSEL BİR ÇALIŞMA

Emre DANSUK, Burak MENEK

İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi - 2026;11(2):245-251

Department of Physiotherapy and Rehabilitation, Istanbul Medipol University, Istanbul, Türkiye

 

Amaç: Bu çalışmanın amacı, 65 yaş ve üzeri bireylerde polifarmasinin bilişsel fonksiyon, depresyon düzeyi, günlük yaşam aktiviteleri ve yaşam kalitesi üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipteki bu çalışmaya, bir üniversite hastanesinin geriatri polikliniğine başvuran ve yaş ortalaması 73 olan toplam 164 yaşlı birey dahil edildi. Katılımcılar, kullandıkları ilaç sayısına göre polifarmasi (>=5 ilaç) ve polifarmasi olmayan (0-4 ilaç) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Bilişsel işlevler Mini -Mental Durum Testi (MMSE), depresyon Geriatrik Depresyon Ölçeği (GDS), günlük yaşam aktiviteleri Barthel İndeksi (BI) ve yaşam kalitesi WHOQOL -OLD ölçeği ile değerlendirildi. Bulgular: Gruplar arasında bilişsel işlev (p = 0,910), depresyon düzeyi (p = 0,585) ve günlük yaşam aktiviteleri (p = 0,656) açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. Ancak, polifarmasi olmayan grupta WHOQOL -OLD toplam puanı (p = 0,013) ile sosyal katılım (p = 0,038), ölüme ilişkin tutumlar (p = 0,046) ve yakın ilişkiler (p = 0,046) alt ölçeklerinde anlamlı düzeyde daha yüksek skorlar elde edildi. Sonuç: Polifarmasi, yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyebilmektedir; ancak bilişsel ve fonksiyonel etkiler örneklem özelliklerine bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Bulgular, yaşlı bireylerde polifarmasiye ilişkin değerlendirmelerin kapsamlı ve bireye özgü yapılmasının önemini vurgulamaktadır.