Ohanoğlu Çetinel K, Gelir BD, Aydın Ş, Işık ZN, Sivas MC
Türk Üreme Tıbbı ve Cerrahisi Dergisi - 2025;9(3):73-78
Polikistik over sendromlu (PKOS) kadınlarda serum anti-Müllerian hormon (AMH) düzeyleri ile aterojenik lipid indeksleri plazma aterojenik indeksi (AIP) ve trigliserid/HDL oranı (TG/HDL) arasındaki ilişkiyi araştırmak ve bu ilişkinin insülin direncinden bağımsız olup olmadığını değerlendirmek. Nisan-Eylül 2025 tarihleri arasında PKOS polikliniğine başvuran 201 nullipar kadın retrospektif olarak incelendi. Demografik, hormonal ve metabolik veriler hastane kayıt sisteminden elde edildi. AIP log10(trigliserid/HDL) formülüyle, insülin direnci ise HOMA-IR yöntemiyle hesaplandı. AMH ile lipid indeksleri arasındaki ilişkiler korelasyon, HOMA-IR'a göre düzeltilmiş parsiyel korelasyon ve çok değişkenli lineer regresyon analizleriyle değerlendirildi. Bulgular: Katılımcıların ortalama yaşı 24,4+/-4,7 yıl, ortalama BMI değeri 25,7+/-5,9 kg/m² idi. AMH düzeyleri hem AIP (r=0,163, p=0,0209) hem de TG/HDL oranı (r=0,142, p=0,0447) ile anlamlı pozitif korelasyon gösterdi. Bu ilişkiler HOMA-IR'a göre düzeltiltikten sonra da anlamlılığını korudu (parsiyel r=0,197, p=0,005; parsiyel r=0,174, p=0,014). Çok değişkenli analizlerde, AMH hem AIP (beta=0,0149, p=0,0069) hem de TG/HDL oranının (beta=0,0665, p=0,0165) bağımsız belirleyicisi olarak saptandı. AMH düzeyleri insülin direnci olan ve olmayan gruplar arasında farklı değildi (p=0,61). Sonuç: PKOS'lu kadınlarda serum AMH düzeyleri hem AIP hem de TG/HDL oranı ile pozitif ilişkili olup bu ilişki insülin direncinden bağımsızdır. AMH, sadece ovaryen rezervi değil, aynı zamanda metabolik aterojenik riski de yansıtabilir; bu da hormonun PKOS'ta çift yönlü (endokrin ve metabolik) bir belirteç olabileceğini göstermektedir.
