Sultan ÖZKAN ŞAT
Ahi Evran Tıp Dergisi - 2026;10(1):66-78
Amaç: Bu araştırmanın amacı, postnatal dönemdeki kadınların saygılı annelik bakımı algısı ile doğum endişesi düzeyleri arasındaki ilişkinin ve etkileyen faktörlerin belirlenmesidir. Araçlar ve Yöntem: İlişki arayıcı tipte tanımlayıcı bir araştırma olan bu araştırmanın verileri Mayıs -Temmuz 2025 tarihleri arasında toplanmıştır. Araştırmanın örneklemi, doğum sonu ilk 48 -72 saat içerisinde olan toplam 251 kadından oluşmaktadır. Araştırma verileri Bitlis ilinde bulunan iki hastanenin doğum sonu servislerinde; Tanıtıcı Bilgi Formu, Kadınların Saygılı Annelik Bakımı Algısı Ölçeği ve Oxford Doğum Endişesi Ölçeği (OWLS) kullanılarak toplanmıştır. Bulgular: Kadınların Saygılı Annelik Bakımı Algısı Ölçeği toplam puan ortalaması 56.15+/-8.50; "Konfor Sağlama", "Katılımcı Bakım" ve "Kötü Muamele" alt boyutu ortalamaları sırasıyla 26.64+/-4.51, 20.59+/-4.84 ve 8.92+/-0.92'dir. Kadınların OWLS toplam puan ortalaması 23.39+/-5.92; "Ağrı ve Sıkıntı", "Doğum Öncesi Belirsizlik" ve "Müdahaleler" alt boyutu ortalamaları sırasıyla 7.90+/-2.90, 7.30+/-2.44 ve 4.68+/-1.90'dır. Kadınların Saygılı Annelik Bakımı Algısı Ölçeği ve OWLS puan ortalamalarının bazı tanımlayıcı özelliklere göre farklılaştığı tespit edilmiştir. Konfor Sağlama ve Kötü Muamele alt boyut puan ortalamaları ile OWLS toplam puan ortalaması arasında pozitif yönlü çok zayıf bir ilişki tespit edilmiştir. Aynı zamanda Konfor Sağlama ile Doğum Öncesi Belirsizlik alt boyut puan ortalaması arasında pozitif yönlü çok zayıf bir ilişki bulunmuştur. Kadınların bazı tanımlayıcı özelliklerinin yanı sıra Saygılı Annelik Bakımı Algısı Ölçeği'nin Kötü Muamele ve Konfor alt boyut puan ortalamalarının, OWLS puan ortalamalarının anlamlı yordayıcıları olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Sonuç: Saygılı annelik bakımı yaklaşımı, doğum endişesini azaltmada etkili olabilirken; sosyodemografik ve obstetrik özelliklerin dikkate alınması, doğum deneyiminin iyileştirilmesinde ve endişenin azaltılmasında önemli bir rol oynamaktadır.
