İbrahim TOPUZ, Ayşegül TOPUZ
Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;35(1):178-189
Prediyabet, diyabet gelişimi öncesindeki geçiş evresini temsil eden, glukoz metabolizmasında bozulma ile karakterize bir durumdur. Obezite, fiziksel inaktivite ve sağlıksız beslenme gibi değiştirilebilir risk faktörleriyle yakından ilişkilidir. Son yıllarda dijital sağlık teknolojilerindeki gelişmelerle birlikte mobil sağlık uygulamaları, prediyabetli bireylerin öz-yönetim becerilerini geliştirmede ve hastalık ilerleyişini önlemede önemli bir araç haline gelmiştir. Bu derleme çalışmada, prediyabete yönelik geliştirilen mobil uygulamaların odak noktaları ve etkileri incelenmiştir. Literatürdeki kanıtlar; mobil uygulamaların fiziksel aktivite artışı, kilo kontrolü, glisemik parametrelerin (glikolize hemoglobin, açlık plazma glukozu) iyileştirilmesi ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının geliştirilmesinde etkili olduğunu göstermektedir. Uygulamalarda sıklıkla yaşam koçu, hemşire veya sağlık profesyonelleri danışmanlığı, adım sayacı entegrasyonu ve kişiye özel bildirimlerle davranış değişikliği desteklenmektedir. Bununla birlikte, veri güvenliği, klinik geçerlilik ve uygulama kalitesi konularında eksiklikler olduğu, bu nedenle uygulamaların geliştirilmesinde sağlık profesyonellerinin aktif rol almasının önem taşıdığı vurgulanmaktadır. Sonuç olarak, prediyabet mobil uygulamaları birincil korunmada etkili ve maliyet açısından avantajlı araçlar olmakla birlikte, standartlara uygunluk ve klinik doğrulama süreçlerinin güçlendirilmesi gerekmektedir.
