TÜLAY KARABAYRAKTAR, ŞULE TEMİZKAN, BUKET TEKİN, SAKİN TEKİN, MEHMET MENKE, ASUMAN KAPTANAĞASI, MEHMET SARGIN
Southern Clinics of Istanbul Eurasia - 2015;26(2):132-138
GİRİŞ ve AMAÇ: Seks hormonları vücuttaki yağ dağılımının düzenlenmesi ile yakından ilişkilidir. Seks hormon bağlayıcı globülin (SHBG), seks steroidlerinin primer plazma transport proteinidir ve seks hormonlarının biyolojik aktivitelerini düzenlemekle sorumludur. Önceki çalışmalar SHBG’nin insülin direnci için bir belirteç olduğu ileri sürülmüştür. Bu yazıda, obez premenapozal ve postmenopozal kadınlarda SHBG kan düzeyleri ile insülin direnci arasındaki ilişkiyi göstermeyi amaçladık. YÖNTEM ve GEREÇLER: Çalışmaya obezite polikliniğine başvuran ardışık 66 obez kadın alındı. Hastaların demografik özellikleri ve klinik bilgileri sorgulandı. Hastalardan diyabet tanısı olan, glukoz metabolizmasını etkileyen herhangi bir ilaç kullanan, polikistik over sendromu gibi hiperandrojeniminin eşlik edebileceği hastalık, tiroid fonksiyon bozukluğu, renal fonksiyon bozukluğu ve kronik karaciğer parankimal hastalık öyküsü olanlar dışlandı. Hastalar premenapozal (n=31) ve postmenapozal (n=35) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Endojen seks hormonları, SHBG ve HOMA-IR değerlendirildi. BULGULAR: Pre ve postmenapozal grupta sırasıyla ortalama yaş 37.3±7.6 yıl-56.2±6.5 yıl olarak saptandı. Ortalama vücut kitle indeksi (VKİ) her iki grupta benzer bulundu (sırasıyla, 38.4±6 kg/m2 ve 37.8±5.5 kg/m2). Postmenapozal kadınlar premenapozal olanlara göre daha düşük SHBG düzeyine sahip olmakla birlikte anlamlı değildi (sırasıyla, 38.6±15.4 nmol/L -44.4±17.1 nmol/L p=0.1). SHBG düzeyi ve HOMA indeksi ile hesaplanan insulin direnci arasında ilişki bulunamadı. TARTIŞMA ve SONUÇ: Önceki çalışmalarda SHBG insülin direncini göstermede önemli bir belirteç olarak belirtilsede çalışmamızda hem pre hem postmenopozal kadınlarda HOMA-IR ile SHBG arasında anlamlı ilişki tespit edemedik. SHBG’nin insülin direncini göstermede bir belirteç olup olmayacağını gösterecek daha fazla hasta katılımıyla yapılacak çalışmalara ihtiyaç vardır.
