Şule BULUT, Yağmur DEMİREL ÖZBEK
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi - 2026;11(3):583-592
Amaç: Bu çalışma, Diyet İnflamatuar İndeksi kullanılarak premenstrüel sendromlu (PMS) bireylerde diyetin inflamatuar potansiyelini değerlendirmeyi ve diyet kaynaklı inflamasyonun yeme arzusu ile duygu durumu (depresyon, anksiyete ve stres) üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışmaya 18-55 yaş aralığında 432 kadın birey katılmıştır. Çalışmaya katılmayı kabul eden kadınların tümüne Premenstrüel Sendrom Ölçeği uygulanmış ve değerlendirme sonucunda PMS'li 214 bireyin verileri çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmada veriler; sosyo-demografik form, Yeme Arzusu ölçeği-kısa formu, Depresyon-Anksiyete-Stres ölçeği ve 3 günlük besin tüketim kaydı'ndan oluşan anket formu ile yüz yüze toplanmıştır. Diyet İnflamatuar İndeksi ise 3 günlük besin tüketim kayıtları kullanılarak hesaplanmıştır. Bulgular: Çalışmada PMS prevalansı %49,5 olarak saptanmıştır. Yeme arzusunda artış; vücut ağırlığı, beden kütle indeksi ile enerji, yağ, karbonhidrat ve doymuş yağ alımlarındaki artış ile pozitif yönde ilişkili bulunmuştur (p<0,05). Menstruasyona bağlı kilo artışı, ödem ve iştah değişiklikleri de yeme arzusu artışı ile anlamlı ilişkili olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Posa, A vitamini, C vitamini ve D vitamininin düşük düzeyde alınması, daha yüksek anksiyete ve stres düzeyleri ile ilişkili bulunmuştur (p<0,05). Diyetin inflamatuar indeksi ile yeme arzusu ve duygu durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki belirlenmemiştir (p>0,05). Sonuç: Premenstrüel sendromlu bireylerde diyet bileşenleri ile yeme arzusu ve duygu durumu arasındaki kompleks ilişki, beslenme odaklı müdahalelerin semptom yönetiminde önemli bir rol oynayabileceğini düşündürmektedir. Ancak diyetin inflamatuar potansiyelinin yeme arzusu ve duygu durumuna etkisinin netleştirilmesi için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.
