Neriman EZGİN
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - 2026;18(4):1552-1567
Wi-Fi, 2,4 GHz ve 5 GHz frekanslarında çalışan yaygın bir radyo frekansı elektromanyetik alan (RF-EMF) kaynağıdır. Artan deneysel bulgular, prenatal ve erken postnatal dönemde RF-EMF maruziyetinin nörogelişim ve davranış üzerinde etkili olabileceğini göstermektedir. Bu derleme, RF-EMF maruziyetinin öğrenme, hafıza, kaygı benzeri davranışlar, motor aktivite ve keşif davranışları üzerindeki etkilerini incelemektedir. Çalışma, PubMed, Web of Science ve Scopus veri tabanlarında yapılan literatür taraması sonucunda seçilen 65 deneysel araştırmaya dayanmaktadır. Mekanistik çalışmalar, bu etkilerin artmış oksidatif stres, bozulmuş sinaptik plastisite ve nöronal sinyal yolaklarının modülasyonu ile ilişkili olduğunu ve nörojenez, dendritik diken oluşumu ve sinir devrelerinin olgunlaşmasını etkileyebileceğine işaret etmektedir. Hayvan çalışmalarında bulgular heterojendir; bazı çalışmalarda hafif bilişsel ve motor bozukluklar gözlemlenirken, diğerlerinde anlamlı davranışsal değişiklikler rapor edilmemiştir. İnsan verileri sınırlı ve tartışmalı olup, bilişsel ve davranışsal etkilere dair düşük düzeyde kanıt sunmaktadır. Bununla birlikte, gelişmekte olan sinir sisteminin bu maruziyetlere karşı hassasiyeti dikkat çekmektedir. Mevcut bulgular RF-EMF maruziyetinin nörobiyolojik mekanizmalar aracılığıyla nörogelişim ve davranışı etkileyebileceğini düşündürmektedir. Ancak bu etkilerin yönü ve büyüklüğü konusunda kesin sonuçlara ulaşmak için standartlaştırılmış, uzun dönemli ve çok boyutlu çalışmalara ihtiyaç vardır. Maruziyet süresi, yoğunluğu, gelişimsel dönem ve cinsiyet gibi faktörler önemli rol oynamaktadır.
