Cahidenur KOÇAK ORUÇ, Esra PEHLİVAN
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi - 2026;8(2):672-682
Amaç: Preoperatif pulmoner rehabilitasyon, postoperatif komplikasyonları azaltmayı ve iyileşmeyi hızlandırmayı hedeflemektedir. Programın etkinliği, uygulanan egzersiz türü, süresi ve sıklığına bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Bu çalışmanın amacı prehabilitasyonun içeriği ve hasta sonuçları üzerindeki etkinliğini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Eylül 2020'den Ocak 2025'e kadar "akciğer, ameliyat öncesi dönem, cerrahi, egzersiz, rehabilitasyon" anahtar kelimeleri kullanılarak PubMed, Web of Science ve Cochrane Library olmak üzere üç ana veri tabanında arama yapıldı. Arama son 5 yılda yayınlanan randomize kontrollü prospektif çalışmalar dahil olacak şekilde sınırlandırıldı. Bulgular: Prehabilitasyon program süreleri 1 -4 hafta; seans sayıları 3 -7 gün arasında değişmekteydi. İncelenen dört çalışmada, aerobik egzersiz ile birlikte direnç eğitimi yer almaktaydı. Ayrıca, üç çalışmada solunum egzersizleri, bir çalışmada ise pozitif ekspiratuar basınç eğitimi ve germe egzersizleri, bir çalışmada solunum egzersizleri, iki seviyeli pozitif havayolu basıncı ve insentif spirometri egzersizleri birlikte uygulanmıştı. Aerobik egzersizlerin yoğunluğu, orta seviyeden yüksek yoğunluğa kadar değişkenlik göstermekteydi. Sonuç: Sonuç olarak farklı egzersiz bileşenlerini içeren 1 ila 4 haftalık prehabilitasyon programlarının; özellikle aerobik ve direnç egzersizlerinin kombinasyonunun, postoperatif komplikasyonları azalttığı, solunum fonksiyonlarını iyileştirdiği ve cerrahiye hazırlık sürecinde fonksiyonel kapasiteyi artırdığı görülmüştür.
